**Η απόφαση του Προέδρου να μπλοκάρει τη νομοθετική πρωτοβουλία που θα απάλλειωνε τον προκάτοχό του, σηματοδοτεί μια σκληρή μάχη για την υπεράσπιση της δημοκρατίας.**
**Μπραζίλια, Βραζιλία –** Σε μια πολιτική κίνηση με σαφείς συμβολισμούς και βαρύνουσες συνέπειες, ο Πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, άσκησε το δικαίωμα αρνησικυρίας (veto) μπλοκάροντας μια νομοθετική πρόταση που θα μείωνε δραστικά την ποινή φυλάκισης του προκατόχου του, Ζαΐχ Μπολσονάρο. Το νομοσχέδιο, το οποίο είχε εγκριθεί από ένα Κογκρέσο που ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από συμμάχους του Μπολσονάρο, στόχευε στη μείωση της 27ετούς κάθειρξης του πρώην προέδρου, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για τη συμμετοχή του στην οργάνωση σχεδίου ανατροπής της σημερινής κυβέρνησης. Η απόφαση του Προέδρου Λούλα, που ανακοινώθηκε την Πέμπτη, συμπίπτει με την τρίτη επέτειο από τις βίαιες ταραχές της 8ης Ιανουαρίου 2023 στην Μπραζίλια, ένα γεγονός που ο Πρόεδρος Λούλα χαρακτήρισε ευθεία επίθεση στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Η νομοθετική πρόταση, η οποία είχε διασχίσει τους διαδρόμους του ελεγχόμενου από την αντιπολίτευση Κογκρέσου τον Δεκέμβριο, είχε ως σκοπό να αμβλύνει σημαντικά τις ποινικές συνέπειες για τον Μπολσονάρο, η καταδίκη του οποίου για συνωμοσία πραξικοπήματος ακολούθησε την ήττα του στις γενικές εκλογές του 2022. Ο Μπολσονάρο, ο οποίος φυλακίστηκε τον Νοέμβριο, θα έβλεπε την ποινή του να μειώνεται από τα αρχικά 27 χρόνια σε μόλις "λίγο παραπάνω από δύο" χρόνια, εάν το νομοσχέδιο γινόταν νόμος. Ωστόσο, η απόφαση του Προέδρου Λούλα να απορρίψει την πρόταση υπογραμμίζει τη σταθερή στάση της κυβέρνησής του απέναντι σε οποιεσδήποτε ενέργειες θεωρούνται ότι υπονομεύουν τα θεμέλια της βραζιλιάνικης δημοκρατίας, ιδίως μετά τα γεγονότα της "εισβολής" που συνέβησαν λίγο μετά την ορκωμοσία του Λούλα.
Σε δημόσια δήλωση που συνόδευε την άσκηση του βέτο, ο Πρόεδρος Λούλα εξήγησε το σκεπτικό του, υποστηρίζοντας ότι το νομοσχέδιο θα ωφελούσε δυσανάλογα άτομα που εμπλέκονταν στην "επίθεση κατά της βραζιλιάνικης δημοκρατίας". Τόνισε τη βαθιά σημασία της επετείου της 8ης Ιανουαρίου, χαρακτηρίζοντάς την ως μια κομβική στιγμή όπου "η νίκη της δημοκρατίας μας" εξασφαλίστηκε έναντι εκείνων που προσπάθησαν να σφετεριστούν την εξουσία διά της βίας, αγνοώντας την εκλογική εντολή. Οι δηλώσεις του Λούλα κατέδειξαν μια δέσμευση στη μνήμη και μια σθεναρή υπεράσπιση των δημοκρατικών αρχών, ειδικά υπό το πρίσμα της απόπειρας πραξικοπήματος που οδήγησε τους ταραχοποιούς να εισβάλουν και να λεηλατήσουν κυβερνητικά κτίρια στην πρωτεύουσα.
Η νομοθετική ώθηση για τον μετριασμό της ποινής του Μπολσονάρο προήλθε από ένα συντηρητικό και ελεγχόμενο από την αντιπολίτευση Κογκρέσο, παρουσιάζοντας μια άμεση πρόκληση στην αφήγηση της σημερινής διοίκησης και στα δικαστικά αποτελέσματα. Η εκτελεστική απόφαση του Προέδρου Λούλα να ασκήσει βέτο στο νομοσχέδιο καταδεικνύει μια ισχυρή άσκηση προεδρικής εξουσίας. Ωστόσο, ο νομοθετικός κλάδος διατηρεί το δικαίωμα να αμφισβητήσει και ενδεχομένως να παρακάμψει προεδρικά βέτο, ένας μηχανισμός που θα μπορούσε να επανεισάγει ένα στοιχείο πολιτικής αβεβαιότητας και παρατεταμένης συζήτησης σχετικά με την τελική έκβαση της ποινής του Μπολσονάρο.
Ο αντίκτυπος αυτού του βέτο είναι πολυδιάστατος. Πρωτίστως, διασφαλίζει ότι ο σημαντικός ποινικός όρος του Ζαΐχ Μπολσονάρο παραμένει άθικτος, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον, ενισχύοντας έτσι τη δέσμευση του Προέδρου Λούλα για την τήρηση των δημοκρατικών κανόνων και την απόδοση ευθυνών σε όσους προσπάθησαν να τους υπονομεύσουν. Η απόφαση χρησιμεύει επίσης για να τονίσει το διαρκές πολιτικό χάσμα μεταξύ του εν ενεργεία προέδρου και του προκατόχου του, αντανακλώντας τις βαθιές διαιρέσεις εντός της βραζιλιάνικης κοινωνίας. Καθώς το Κογκρέσο εξετάζει τώρα την επόμενη κίνησή του, η πιθανότητα παράκαμψης του βέτο παραμένει, υποσχόμενη να διατηρήσει το πολιτικό σκηνικό της χώρας σε κατάσταση αυξημένης προσδοκίας. Η σθεναρή υπεράσπιση της δημοκρατίας από τον Πρόεδρο Λούλα, σε αντιδιαστολή με τις νομοθετικές προσπάθειες για τη μείωση των συνεπειών για έναν καταδικασθέντα πρώην ηγέτη, σηματοδοτεί ένα κρίσιμο σημείο στην συνεχιζόμενη εδραίωση της δημοκρατίας στη Βραζιλία.