**Λευκωσία, Κύπρος** – Την ώρα που ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών κάνει λόγο για «νέο παράθυρο ευκαιρίας» για την επίλυση του Κυπριακού, η οικονομική πραγματικότητα χτυπά την πόρτα των «καλών γραφείων» του ΟΗΕ στην Κύπρο, με μια δραματική μείωση του προϋπολογισμού τους. Η περικοπή αυτή, που αγγίζει το 37,7% του προϋπολογισμού για την επόμενη χρονιά, ισοδυναμεί με 1,2 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ) και έρχεται να προστεθεί σε ήδη υπάρχουσες προκλήσεις, όπως η αύξηση της έντασης στην Πράσινη Γραμμή.
Η ουσιαστική αυτή οικονομική «νηστεία» θα οδηγήσει στην κατάργηση οκτώ θέσεων, εκ των οποίων οι επτά αφορούν πολιτικό προσωπικό. Αυτοί οι άνθρωποι, μέχρι πρότινος, έδιναν «ψυχή» στις δικοινοτικές τεχνικές επιτροπές και στην υλοποίηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση περιλαμβάνει και τη θέση του Ειδικού Συμβούλου του Γενικού Γραμματέα για την Κύπρο, η οποία παραμένει κενή εδώ και καιρό, υπογραμμίζοντας τη δυσκολία αναζωογόνησης της διπλωματικής διαδικασίας.
Παρόλα αυτά, ο Αντόνιο Γκουτέρες, παρά το τραχύ αυτό οικονομικό περιβάλλον, εισηγείται την παράταση της θητείας της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο (UNFICYP) για ένα ακόμη έτος, έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Η σύσταση αυτή βασίζεται σε πρόσφατη έκθεση που σκιαγραφεί την περίπλοκη κατάσταση στο πεδίο. Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο του 2025, παρουσιάζει μια ανησυχητική εικόνα με αυξανόμενες στρατιωτικές παραβιάσεις και μονομερείς ενέργειες εντός και κατά μήκος της νεκρής ζώνης. Συγκεκριμένα, καταγράφονται 146 στρατιωτικές παραβιάσεις, με τις τουρκικές δυνάμεις να ευθύνονται για 112 και την Εθνική Φρουρά για 34, συμπεριλαμβανομένης της ανέγερσης μη εγκεκριμένων εγκαταστάσεων που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν το υφιστάμενο στρατιωτικό status quo.
Η λογική πίσω από την παράταση της UNFICYP, παρά τις οικονομικές περικοπές αλλού, φαίνεται να είναι η επιτακτική ανάγκη αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης, διατήρησης μιας κάποιας σταθερότητας και παροχής ουσιαστικής υποστήριξης σε μια ειρηνευτική διαδικασία που, αν και αντιμετωπίζει δυσκολίες, δείχνει αχτίδες προόδου. Ο ΟΗΕ αναγνωρίζει μια πιο αισιόδοξη οπτική μετά από πρόσφατες υψηλού επιπέδου επαφές, συμπεριλαμβανομένων των συνομιλιών μεταξύ των ηγετών Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η ανάληψη των καθηκόντων από τον νέο Τουρκοκύπριο ηγέτη, Ταχσίν Ερτουρμάτ, σε συνδυασμό με μια κοινή κατανόηση σε θεμελιώδη πολιτικά ζητήματα, έχει αναδειχθεί ως καταλύτης για ανανεωμένη διπλωματική ορμή.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος των περικοπών στον προϋπολογισμό στην επιχειρησιακή ικανότητα του ΟΗΕ δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Η μείωση του προσωπικού, ειδικά αυτών που εμπλέκονται στον διακοινοτικό διάλογο, εγείρει ανησυχίες για τη μελλοντική αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που η UNFICYP αντιμετωπίζει ήδη κρίση ρευστότητας, οδηγώντας σε μείωση προσωπικού, συχνότητας περιπολιών και καθυστερήσεις σε διάφορες δραστηριότητες. Η εύθραυστη ισορροπία μεταξύ χρηματοοικονομικής σύνεσης και της ζωτικής ανάγκης για ισχυρή διπλωματική δέσμευση στην Κύπρο κρέμεται πλέον από μια λεπτή κλωστή.