Η πρόσφατη αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, με την αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση στην πολυετή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην λατινοαμερικανική χώρα. Η μεταφορά τους στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζουν κατηγορίες σχετιζόμενες με ναρκωτικά, συνοδεύεται από μια εντατικοποιημένη ναυτική πολιορκία, με στόχο την αποπνικτική πετροφιλοδοξία της κυβέρνησης Μαδούρο. Οι αναφορές για καταδίωξη δεξαμενόπλοιου κοντά στα βενεζουελανικά ύδατα ενισχύουν την εικόνα μιας στρατηγικής «φίμωσης» της χώρας, μέχρι να επέλθει μια «ασφαλής, ορθή και συνετή μετάβαση».
Η κίνηση αυτή, που αναμφίβολα έχει προκαλέσει σεισμό στις διεθνείς σχέσεις, δεν είναι απλώς μια κίνηση εντυπωσιασμού. Αποτελεί μια σκληρή στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο εμπόριο πετρελαίου της Βενεζουέλας, με ενεργές προσπάθειες για παρεμπόδιση πλοίων, τόσο θαλάσσιων όσο και εναέριων. Η προοπτική στρατιωτικής σύγκρουσης, την οποία δεν απέκλεισε ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, είναι πλέον στο τραπέζι. Ο απώτερος σκοπός, φαίνεται να είναι η πλήρης απομόνωση του καθεστώτος Μαδούρο, κόβοντας την κύρια πηγή εσόδων του.
Οι συνέπειες αυτών των ενεργειών είναι πολυεπίπεδες. Η τιμή του αμερικανικού αργού πετρελαίου (WTI) εκτοξεύτηκε, αντανακλώντας την αυξημένη αβεβαιότητα στην προσφορά. Η Βενεζουέλα, παρά την παρακμή της, παραμένει ένας παράγοντας στην παγκόσμια αγορά.
Διεθνώς, οι αντιδράσεις είναι ποικίλες. Ενώ η Βρετανία φαίνεται να μην δείχνει καμία επιείκεια, η Ρωσία και η Κίνα καταδίκασαν την επιχείρηση ως ένοπλη επίθεση και παραβίαση κυριαρχίας, αντίστοιχα. Το Ιράν υιοθέτησε παρόμοια στάση, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Οι γειτονικές χώρες της Λατινικής Αμερικής εξέφρασαν επίσης την έντονη αντίθεσή τους. Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λούλα ντα Σίλβα, προειδοποίησε για την επικίνδυνη ολίσθηση προς τη βία, ενώ ο Κολομβιανός ομόλογός του, Γκουστάβο Πέτρο, μίλησε για επίθεση στην κυριαρχία της Λατινικής Αμερικής. Ο πρόεδρος της Χιλής, Γκαμπριέλ Μπόριτς, ζήτησε ειρηνική λύση.
Σε αυτό το γεωπολιτικό χάος, η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, με επικεφαλής τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, βλέπει ένα πιθανό μονοπάτι. Η Ματσάδο έχει προηγουμένως εκφράσει την προθυμία της να ανοίξει ο κρίσιμος πετρελαϊκό τομέας σε ιδιωτικές επενδύσεις, με ενδεχόμενες δημοπρατήσεις περιουσιακών στοιχείων της κρατικής PDVSA. Ένα τέτοιο σενάριο, που φαντάζει με τον Μαδούρο φυλακισμένο στις ΗΠΑ, σκιαγραφεί τις δυνητικές μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτής της αμερικανικής εκστρατείας. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν αυτή η επιθετική στρατηγική θα οδηγήσει στην επιθυμητή μετάβαση ή θα εδραιώσει την περιφερειακή αστάθεια.