**Λευκωσία, Κύπρος** – Το οικονομικό τοπίο της Κύπρου στα τέλη του 2025 παρουσιάζει μια εικόνα με πολλές αποχρώσεις. Οι δείκτες που κοιτούν προς το μέλλον σηματοδοτούν μια ήπια επέκταση, όμως η γενικότερη αίσθηση μοιάζει να έχει υποστεί μια μικρή ψύχρα. Ενώ ο Σύνθετος Δείκτης Οικονομικής Ανάπτυξης (CCLEI) κατέγραψε μια μέτρια ετήσια αύξηση, αντανακλώντας την υποκείμενη οικονομική δυναμική, ο ευρύτερος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος (ESI) εμφάνισε μια οριακή πτώση. Αυτά τα αντιφατικά σήματα προκύπτουν στο πλαίσιο μιας ισχυρής απόδοσης του τραπεζικού τομέα, όπως αποδεικνύεται από την Bank of Cyprus Holdings (BOCH), και μιας διακριτής αλλαγής στη συμπεριφορά των νοικοκυριών, με αυξημένα δάνεια παράλληλα με σημαντική αύξηση των αποταμιεύσεων.
Τα στοιχεία του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου (CypERC) για τον Νοέμβριο του 2025 δείχνουν ότι ο ρυθμός ετήσιας αύξησης του CCLEI παρέμεινε σταθερός στο 1,8%. Αυτή η σταθερή θετική πορεία στηρίζεται σε έναν συνδυασμό ευνοϊκών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου ενός αναζωογονητικού οικονομικού κλίματος τόσο στην Κύπρο όσο και στην ευρύτερη ευρωζώνη. Ο ζωτικός τουριστικός τομέας της νήσου, μαζί με την άνθιση του λιανικού εμπορίου και την δυναμική αγορά ακινήτων, αποτελούν βασικούς συντελεστές. Επιπλέον, μια αποπληθωριστική επίδραση από τη μείωση των τιμών του αργού πετρελαίου Brent παρείχε μια ευπρόσδεκτη οικονομική ώθηση. Ωστόσο, αυτή η ανοδική δυναμική αντισταθμίζεται εν μέρει από τον αρνητικό αντίκτυπο μιας κάμψης στον όγκο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ένας παράγοντας που μετριάζει διακριτικά τη συνολική αναπτυξιακή προοπτική.
Αντίθετα, ο ESI-CypERC, ένα βαρόμετρο της εμπιστοσύνης καταναλωτών και επιχειρήσεων, υποχώρησε ελαφρώς στο 104,0 τον Νοέμβριο, μια οριακή υποχώρηση από το 104,1 του Οκτωβρίου. Αυτή η κλασματική μείωση αποδίδεται κυρίως στην εξασθένιση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης στον τομέα των υπηρεσιών, ειδικά όσον αφορά τις αξιολογήσεις των εταιρειών για τον πρόσφατο τζίρο τους. Παρά αυτή τη γενική πτώση, τα επίπεδα εμπιστοσύνης παραμένουν αυξημένα σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες, και, το σημαντικότερο, συγκεκριμένοι τομείς όπως το λιανικό εμπόριο, οι κατασκευές και η βιομηχανία, μαζί με την καταναλωτική εμπιστοσύνη, έχουν παρουσιάσει βελτιώσεις.
Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Bank of Cyprus Holdings έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Αν και τα κέρδη της για τους πρώτους εννέα μήνες του 2025 παρουσίασαν μείωση 12% στα 353 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, αυτό οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση των εσόδων από τόκους. Παρόλα αυτά, η τράπεζα αναθεώρησε προληπτικά τις προβλέψεις της για τα κέρδη ολόκληρου του έτους προς τα πάνω και σηματοδότησε τη δέσμευσή της στις αποδόσεις των μετόχων αυξάνοντας τις πληρωμές μερισμάτων. Αυτή η αισιόδοξη προοπτική ενισχύεται περαιτέρω από μια σημαντική αύξηση στην εκταμίευση νέων δανείων, η οποία αυξήθηκε κατά 31% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 2,24 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια της τράπεζας έχουν αυξηθεί κατά 6% μέχρι σήμερα, και η βάση καταθέσεων έχει δει υγιή αύξηση 7% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 21,5 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου. Η τράπεζα ανέφερε επίσης σημαντική μείωση στις μη εξυπηρετούμενες εκθέσεις της, οι οποίες πλέον αποτελούν μόλις το 1,2% του συνόλου των δανείων της, μια αξιοσημείωτη βελτίωση από το 2,0% στο τέλος του 2024. Η Bank of Cyprus αναμένεται να παρουσιάσει ένα ενημερωμένο στρατηγικό οδικό χάρτη και οικονομικούς στόχους το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η σύνθετη συμπεριφορά των κυπριακών νοικοκυριών παρέχει περαιτέρω πληροφορίες για τις επικρατούσες οικονομικές συνθήκες. Τον Νοέμβριο του 2025, η καθαρή αύξηση των δανείων ανήλθε σε 71,5 εκατομμύρια ευρώ, με τα νοικοκυριά να αντιστοιχούν σε σχεδόν 50 εκατομμύρια ευρώ από αυτό το ποσό. Αυτή η αύξηση των δανείων των νοικοκυριών, η οποία έχει ωθήσει τα συνολικά δάνεια στα 26,8 δισεκατομμύρια ευρώ με ετήσιο ρυθμό αύξησης 10,5%, υποδηλώνει άμεση ανάγκη χρηματοδότησης δαπανών και αγορών. Ταυτόχρονα, μια σημαντική εισροή 330,8 εκατομμυρίων ευρώ σε τραπεζικές καταθέσεις κατά τον ίδιο μήνα, με τους Κύπριους κατοίκους να συνεισφέρουν 258,6 εκατομμύρια ευρώ, υποδηλώνει μια παράλληλη στρατηγική ενίσχυσης των αποταμιεύσεων. Οι συνολικές καταθέσεις έχουν πλέον φθάσει τα 57,9 δισεκατομμύρια ευρώ, αντανακλώντας έναν ετήσιο ρυθμό αύξησης 6,7%. Αυτή η διπλή προσέγγιση αυξημένων δανείων και αυξημένων αποταμιεύσεων υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά διαχειρίζονται ενεργά τις πιέσεις των αυξανόμενων δαπανών και επιδιώκουν να ενισχύσουν την οικονομική τους ασφάλεια απέναντι σε ένα αβέβαιο μέλλον.
Ουσιαστικά, η οικονομική αφήγηση της Κύπρου είναι αυτή της συγκρατημένης αισιοδοξίας. Ενώ οι κύριοι δείκτες συναισθήματος μπορεί να παρουσιάζουν μικρές διακυμάνσεις, η υποκείμενη οικονομική μηχανή συνεχίζει να λειτουργεί, υποστηριζόμενη από συγκεκριμένες τομεακές δυνάμεις και ένα ισχυρό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Τα νοικοκυριά, στις οικονομικές τους αποφάσεις, επιδεικνύουν πρακτική ανθεκτικότητα, προσαρμοζόμενα στις τρέχουσες οικονομικές πραγματικότητες, ενώ σχεδιάζουν προσεκτικά για απρόοπτα. Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για