Η Λευκωσία, αταλάντευτη στον ρόλο της ως κρίκος εφοδιαστικής αλυσίδας για την ανθρωπιστική βοήθεια προς τη πολιορκημένη Λωρίδα της Γάζας, βλέπει τον πρωτοποριακό θαλάσσιο διάδρομο "Αμάλθεια" να αποδίδει καρπούς. Πάνω από 30.000 τόνοι ζωτικής σημασίας προμηθειών έχουν ήδη διακινηθεί, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας να ανακουφίσει την τραγική ανθρωπιστική κατάσταση στην περιοχή.
Η πρωτοβουλία, που γεννήθηκε και υλοποιήθηκε από τις κυπριακές αρχές με τη στήριξη διεθνών εταίρων, στοχεύει στην παράκαμψη των ολοένα και πιο περίπλοκων χερσαίων οδών πρόσβασης στη Γάζα. Πρόσφατες επιχειρήσεις κατέδειξαν την αποτελεσματικότητα, με μια σημαντική αποστολή 1.000 τόνων βοήθειας να αναχωρεί από κυπριακές ακτές, να φτάνει στον προορισμό της και να διανέμεται στον εξαντλημένο πληθυσμό. Η συνεχής αυτή ροή, κυρίως τροφίμων, υπογραμμίζει τη σημασία του διαδρόμου ως συμπληρωματική προσπάθεια. Ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κομνός, τόνισε χαρακτηριστικά: "Από την έναρξη αυτής της προσπάθειας, έχουν μεταφερθεί στη Γάζα πάνω από 30.000 τόνοι ανθρωπιστικής βοήθειας, κυρίως τρόφιμα."
Η πρωτοβουλία δεν μένει στατικά. Διερευνώνται τρόποι διεύρυνσης του φάσματος των επιτρεπόμενων αγαθών, με συζητήσεις να προχωρούν για την ενσωμάτωση προϊόντων "διπλής χρήσης". Μια τέτοια εξέλιξη, αν υλοποιηθεί, θα μπορούσε να εμπλουτίσει σημαντικά την ποικιλία των ουσιωδών ειδών που φτάνουν στη Γάζα. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία ενός πιο συστηματικού και δυνητικά μόνιμου αγωγού βοήθειας μέσω του ισραηλινού λιμανιού της Ασντόντ, μια κίνηση που θα μπορούσε να απλοποιήσει τη διαμετακόμιση μεγαλύτερου και ποικιλόμορφου φορτίου.
Αυτή η θαλάσσια οδός προέκυψε μετά τους περιορισμούς που παρουσίασε μια προσωρινή πλωτή εξέδρα, έργο που χρηματοδοτήθηκε και κατασκευάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η εν λόγω κατασκευή, αν και λειτούργησε για ένα διάστημα πριν την αποξήλωσή της περίπου δύο μήνες μετά την εγκατάστασή της τον Μάιο του 2024, αποτέλεσε έναν πρώιμο, αν και εφήμερο, μηχανισμό παράδοσης βοήθειας. Ο διάδρομος "Αμάλθεια", επομένως, αντιπροσωπεύει μια πιο διαρκή και συντονισμένη προσέγγιση.
Το επιχειρησιακό πλαίσιο του σχεδίου "Αμάλθεια" βασίζεται σε στενή συνεργασία με υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών. Το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για την Υπηρεσία Έργων (UNOPS) διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό της πολύπλοκης εφοδιαστικής αλυσίδας. Η Κύπρος έχει επίσης προληπτικά εγκαταστήσει προσωπικό στο κέντρο πολιτικο-στρατιωτικού συντονισμού (CMCC) στο Κιριάτ Γκατ του Ισραήλ. Αυτή η παρουσία διευκολύνει τον κρίσιμο συντονισμό "επί του πεδίου", διασφαλίζοντας την ομαλή διαμετακόμιση της βοήθειας από το σημείο άφιξης έως την τελική διανομή εντός της Γάζας.
Η στρατηγική σημασία του ρόλου της Κύπρου δεν έχει περάσει απαρατήρητη. Μια πρόσφατη σύνοδος κορυφής στη Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου, με τη συμμετοχή κορυφαίων προσωπικοτήτων, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της Κύπρου Νίκου Χριστοδουλίδη, αποτέλεσε, σύμφωνα με πληροφορίες, έκφραση εκτίμησης από τις ΗΠΑ και την Αίγυπτο για τις επίμονες ανθρωπιστικές προσπάθειες της νήσου. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Ακόμη και καθώς ο διάδρομος "Αμάλθεια" αποδεικνύει τις δυνατότητές του, έχουν εκφραστεί προηγουμένως επιφυλάξεις σχετικά με τον τελικό του αντίκτυπο. Η Σίγκριντ Κάαγκ, Ειδική Συντονίστρια του ΟΗΕ για την Ειρηνευτική Διαδικασία στη Μέση Ανατολή, είχε δηλώσει παλαιότερα μια κρίσιμη επισήμανση: "Το έργο 'Αμάλθεια' δεν θα μπορούσε ποτέ να υποκαταστήσει τις παραδόσεις βοήθειας μέσω ξηράς." Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη ανάγκη για πολυεπίπεδες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της κλίμακας της κρίσης.
Καθώς η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εύθραυστη, το σχέδιο "Αμάλθεια", με τις εξελισσόμενες στρατηγικές και τη διεθνή στήριξη, συνεχίζει να αποτελεί μια ζωτική αρτηρία ανθρωπιστικής ανακούφισης, αποδεικνύοντας τον εποικοδομητικό ρόλο της Κύπρου στη διεθνή σκηνή σε περιόδους βαθιάς ανθρώπινης δυστυχίας. Η εστίαση στρέφεται πλέον στην πιθανότητα διεύρυνσης του φορτίου και ενός πιο ολοκληρωμένου δικτύου logistics, με στόχο την ενίσχυση των συνεχιζόμενων προσπαθειών ανακούφισης.