Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά των ναρκέμπορων στο ανατολικό Ειρηνικό και την Καραϊβική έχει μετατραπεί σε φλέγον ζήτημα πολιτικής και ηθικής. Στο επίκεντρο, ένα συμβάν που έγινε στις 2 Σεπτεμβρίου, όπου δύο επιζώντες, ακινητοποιημένοι σε ναυάγιο, χάθηκαν σε δεύτερη αεροπλοϊκή επίθεση. Το περιστατικό, που αποτυπώνεται σε ταινία απόρρητου υλικού, προκάλεσε σπάνια διμερή έρευνα στο Κογκρέσο, θέτοντας βαριά ερωτήματα για τα όρια της νόμιμης βίας.
Η επιχείρηση, που ξεκίνησε επί Τραμπ με στόχο τη διακοπή ροών ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα, έχει πλέον οδηγήσει σε δεκάδες θανάτους. Οι στρατιωτικοί αρχηγοί επιμένουν πως όλοι οι νεκροί ήταν «ναρκοτρομοκράτες» και οι ενέργειες νόμιμες. Ωστόσο, η εικόνα που περιγράφεται από βουλευτές που είδαν το υλικό είναι εφιαλτική: δύο άοπλοι, γυμνοστέρνιοι άνδρες, χωρίς μέσα επικοινωνίας, προσκολλημένοι σε συντρίμμια σκάφους, πριν εξαφανιστούν από νέα αεροπορική βομβαρδιστική επιδρομή.
«Αυτό που είδα σε εκείνο το δωμάτιο ήταν από τα πιο ανησυχητικά πράγματα που έχω δει στη δημόσια μου θητεία», δήλωσε ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζιμ Χάιμς, εκφράζοντας ένα συναίσθημα που διασχίζει τα κόμματα. Το κύριο νομικό ερώτημα είναι κατηγορηματικό: Μπορεί η εξόντωση αμυνόμενων ατόμων, μετά την ουδετεροποίηση του μέσου τους, να θεωρηθεί παράβαση του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου; Απλούστερα: Υπήρξε έγκλημα πολέμου;
Σε αντιφάσεις βυθίστηκε και η στρατιωτική ηγεσία. Ο Ναύαρχος Φρανκ Μπράντλι, διοικητής της επιχείρησης, αρνήθηκε ότι έλαβε εντολή «χωρίς έλεος» από τον Υπουργό Άμυνας. Παράλληλα, ο Πρόεδρος των Ενωμένων Αρχηγείων Ενόπλων Δυνάμεων υπερασπίζεται τη νομιμότητα της ευρύτερης εκστρατείας. Αλλά οι φωνές ανεξάρτητων ειδικών, όπως μιας ειδικής αναπληρώτριας του ΟΗΕ, είναι καταδικαστικές: Πρόκειται για εξωδικαστικές εκτελέσεις, σε διεθνή ύδατα, εκτός οποιουδήποτε αναγνωρισμένου πολέμου, που παραβιάζουν βασικές αρχές δικαίου της θάλασσας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η έρευνα του Κογκρέσου εξελίσσεται παράλληλα με τις συνεχιζόμενες επιθέσεις, αποκαλύπτοντας μια τρομακτική διχοτόμηση: η μηχανή του πολέμου στους ναρκέμπορους λειτουργεί αμείωτα, ενώ οι πολιτικοί προσπαθούν να της επιβληθούν. Το αποτέλεσμα αυτής της αναμέτρησης θα καθορίσει τα κανόνια εμπλοκής σε αυτά τα «γκρίζα» πεδία μάχης. Το αμερικανικό Κογκρέσο βρίσκεται τώρα αντιμέτωπο με το δίλημμα του αιώνα: Πώς να συμβιβάσει την αδίστακτη τακτική του «πολέμου κατά των ναρκωτικών» με τις θεμελιώδεις αρχές της ανθρωπιάς και του διεθνούς δικαίου; Η απάντηση θα σφραγίσει το πρόσωπο της αμερικανικής δύναμης στον 21ο αιώνα.