Ο Φρανκ Γκέρι, ο επαναστάτης αρχιτέκτονας που με τις γλυπτικές και τολμηρές δημιουργίες του μεταμόρφωσε αστικά τοπία και επαναπροσδιόρισε τα όρια του μοντέρνου σχεδιασμού, απεβίωσε την Παρασκευή στο σπίτι του στο Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας. Ήταν 96 ετών. Σύμφωνα με την επικεφαλής του προσωπικού, Μέγκαν Λόιντ, η αιτία ήταν μια σύντομη αναπνευστική ασθένεια. Η απώλεια του Γκέρι σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για έναν καλλιτέχνη του σκυροδέματος, του μετάλλου και του τιτανίου, του οποίου το έργο έφτασε σε ένα σπάνιο απόγειο παγκόσμιας δημόσιας αναγνώρισης.
Γεννημένος στο Τορόντο το 1929, ο Γκέρι μετακόμισε στο Λος Άντζελες ως έφηβος, μια πόλη της οποίας το εκλεκτικό, μερικές φορές χαοτικό πνεύμα, θα επηρέασε βαθιά την αισθητική του. Μετά από σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας και στη Σχολή Σχεδιασμού του Χάρβαρντ, εγκαθίδρυσε ένα γραφείο που αρχικά λειτουργούσε εντός συμβατικών ορίων. Μια καθοριστική στιγμή ήρθε με την ριζοσπαστική, χαμηλού προϋπολογισμού ανακαίνιση της ίδιας του της κατοικίας στο Σάντα Μόνικα στα τέλη της δεκαετίας του '70. Ενσωματώνοντας την υπάρχουσα δομή σε ένα προκλητικό κέλυφος από συρματόπλεγμα και κυματοειδές μέταλλο, ανακοίνωσε μια αψιμαχία με την παράδοση, προκαλώντας εξίσου κριτική και γοητεία.
Αυτή η πειραματική προσέγγιση, που αργότερα κατηγοριοποιήθηκε ως «αποδομητισμός», εξελίχθηκε σε μια εκπληκτικά εκλεπτυσμένη γλώσσα. Οι κατασκευές του Γκέρι, χαρακτηριζόμενες από τις δυναμικές, καμπυλόγραμμες μορφές και τη θρυμματισμένη γεωμετρία τους, εμφανίζονταν ως κολοσσιαία έργα τέχνης. Χρησιμοποίησε με μεστέψει ασυνήθιστα υλικά, από κόντρα πλακέ μέχρι τιτάνιο, προκαλώντας τις προκαταλήψεις για την αρχιτεκτονική «προpriety». Η μεταγενέστερη στηρίξη του σε προηγμένα λογισμικά τρισδιάστατης μοντελοποίησης, προσαρμοσμένα από την αεροδιαστημική μηχανική, του επέτρεψαν να μεταφράσει αυτά τα πολύπλοκα οράματα σε οικοδομήσιμες πραγματικότητες, κορυφώνοντας στο έργο που σφράγισε την κληρονομιά του.
Ο εγκαινιασμός του Μουσείου Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο το 1997 εκτόξευσε τον Γκέρι από αρχιτεκτονική διασημότητα σε πολιτιστικό εικονίδιο. Οι λαμπερές πτυχώσεις του κτιρίου, καλυμμένες με τιτάνιο, που αντανακλούν το φως και τον ποταμό της βασκικής πόλης, ανακηρύχθηκαν αμέσως αριστούργημα. Το «Φαινόμενο Μπιλμπάο» μπήκε στο λεξιλόγιο, περιγράφοντας τη δύναμη μιας μοναδικής αρχιτεκτονικής να αναγεννήσει μια ολόκληρη αστική οικονομία. Αυτός ο θρίαμβος προηγήθηκε του Βραβείου Πρίτσκερ το 1989, της υψηλότερης διάκρισης του χώρου. Η κριτική επιτροπή εξύμνησε το έργο του, δηλώνοντας ότι διέθετε μια «εξαιρετικά εκλεπτυσμένη, πολύπλοκη και τολμηρή αισθητική», ενώ άλλοι περιέγραψαν το σύνολό του ως «αναζωογονητικά πρωτότυπο και απόλυτα αμερικανικό».
Η επιρροή του Γκέρι εκτεινόταν παγκοσμίως, με σημαντικά έργα στο Λος Άντζελες, τη Νέα Υόρκη, την Πράγα και το Βερολίνο να ανασχηματίζουν τις ουρανογραμμές τους. Οι μεταγενέστερες παραγγελίες του, όπως το Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι και συνεργασίες με προσωπικότητες όπως ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, επέδειξαν μια διαχρονική συνάφεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρώιμα έργα του που κάποτε θεωρήθηκαν συνηθισμένα, όπως ένα εμπορικό κέντρο στο Σάντα Μόνικα, αργότερα πυροδότησαν κινήματα διατήρησης, υπογραμμίζοντας μια καθυστερημένη δημόσια εκτίμηση για το πρωτοποριακό του όραμα.
Τον επιζούν η σύζυγός του, Μπέρτα Ισαβέλ Αγκιλέρα, δύο κόρες από προηγούμενο γάμο και δύο γιοι. Ο αρχιτεκτονικός κόσμος θρηνεί μια φιγούρα απαράμιλλης εφευρετικότητας. Η κληρονομιά του Φρανκ Γκέρι δεν είναι απλώς μια συλλογή κτιρίων, αλλά μια μόνιμη επέκταση του συναισθηματικού και τυπικού λεξιλογίου της αρχιτεκτονικής, αποδεικνύοντας ότι το χτισμένο περιβάλλον μπορεί να εμπνεύσει δέος, αντιπαράθεση και βαθύτατο θαυμασμό.