**Στρατηγική στροφή στις Βρυξέλλες: Η Τουρκία αποκλείεται από ευρωπαϊκά προγράμματα αμυντικής έρευνας, με την Κύπρο να παίζει καθοριστικό ρόλο.**
Σε μια εξέλιξη που αναμένεται να επαναχαράξει την αμυντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισε υπέρ του αποκλεισμού της Τουρκίας από τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της άμυνας, στο πλαίσιο του επερχόμενου προγράμματος Horizon Europe. Η πρωτοβουλία, που τέθηκε στο προσκήνιο από τον Κύπριο ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη, στοχεύει στην προστασία ευαίσθητων αμυντικών τομέων, περιορίζοντας τη συμμετοχή σε χώρες που αποδεδειγμένα ευθυγραμμίζονται με τα στρατηγικά συμφέροντα και τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η απόφαση, που υιοθετήθηκε την Τρίτη, αφορά τη διετία 2028-2034 και σηματοδοτεί την πρώτη φορά που η άμυνα αναγνωρίζεται ως επιλέξιμη προτεραιότητα στο κορυφαίο ερευνητικό πλαίσιο της ΕΕ. Η ψήφος έδειξε συντριπτική πλειοψηφία, με 29 μέλη υπέρ, πέντε κατά και μία αποχή, καταδεικνύοντας ευρεία συναίνεση στην ανάγκη περιορισμού της πρόσβασης σε χρηματοδοτήσεις αμυντικού χαρακτήρα.
Ο κ. Μαυρίδης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Προτεραιότητά μου ήταν να διασφαλίσω ότι μόνο χώρες που δεν στρέφονται κατά των συμφερόντων της ΕΕ και των κρατών μελών, και που σέβονται τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο, μπορούν να συμμετέχουν σε θέματα άμυνας». Αυτή η τοποθέτηση υπογραμμίζει την επικρατούσα αντίληψη σε ορισμένους ευρωπαϊκούς κύκλους, ότι η συμμετοχή σε κρίσιμα αμυντικά προγράμματα πρέπει να συνδέεται με την τήρηση καθιερωμένων διεθνών κανόνων και τη δέσμευση για φιλικές διμερείς σχέσεις. Ο αποκλεισμός της Τουρκίας από αυτές τις μελλοντικές ερευνητικές προσπάθειες σηματοδοτεί ξεκάθαρα ότι η ΕΕ επιδιώκει να εδραιώσει τις αμυντικές της δυνατότητες με εταίρους που μοιράζονται τις αξίες και την γεωπολιτική της οπτική.
Το πλαίσιο της απόφασης εδράζεται στις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και στις αποκλίνουσες εξωτερικές πολιτικές που έχουν χαρακτηρίσει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας τα τελευταία χρόνια. Θέματα όπως οι θαλάσσιες διαφορές, οι ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και οι διαφορετικές θέσεις στο διεθνές δίκαιο, έχουν συμβάλει στην αντίληψη ορισμένων Ευρωπαίων ιθυνόντων ότι οι ενέργειες της Τουρκίας δεν είναι πάντα σύμφωνες με τα συμφέροντα της ΕΕ. Ο κ. Μαυρίδης επεσήμανε: «Σε μια ευρωπαϊκή αμυντική ένωση, χώρες που είναι εχθρικές προς την ΕΕ και τα κράτη μέλη δεν μπορούν να συμμετέχουν».
Το πρόγραμμα Horizon Europe, ως το κύριο εργαλείο της ΕΕ για τη χρηματοδότηση έρευνας και καινοτομίας, με σημαντικό προϋπολογισμό, σηματοδοτεί την φιλοδοξία της Ένωσης να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες. Ο αποκλεισμός της Τουρκίας από αυτό το συγκεκριμένο σκέλος έχει απτές επιπτώσεις στην πιθανή συμμετοχή της σε μελλοντικές ευρωπαϊκές αμυντικές τεχνολογικές εξελίξεις. Η απόφαση αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις ευρύτερες συζητήσεις για τη μελλοντική αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας, δίνοντας έμφαση σε εταίρους που σέβονται τις δημοκρατικές αξίες και το διεθνές δίκαιο.