**Η Λευκωσία ζητά επανεξέταση, η Αθήνα παρακολουθεί, η Άγκυρα… ας μην πούμε τίποτα ακόμα.**
Στο πολύπαθο νησί της Αφροδίτης, όπου η γεωπολιτική σκακιέρα είναι πάντα γεμάτη κινήσεις που κόβουν την ανάσα, ένα παλιό θέμα αναδύεται με νέα ορμή, προκαλώντας αναταραχή στα διεθνή ύδατα. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δεν μάσησε τα λόγια του στις πρόσφατες συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, ζητώντας μια ριζική επανεξέταση του καθεστώτος των κυρίαρχων βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο.
Η τοποθέτηση του κ. Χριστοδουλίδη, που φέρεται να χαρακτήρισε τις βάσεις «ατυχές απομεινάρι αποικιακής κληρονομιάς» που χρήζει επαναδιαπραγμάτευσης, δεν άφησε αδιάφορο το Λονδίνο. Το Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας έσπευσε να υπερασπιστεί την αναγκαιότητα των εγκαταστάσεων, κάνοντας λόγο για ζωτικό ρόλο στη διαφύλαξη των βρετανικών και συμμαχικών συμφερόντων στην ευρύτερη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Μια κλασική αντιπαράθεση προοπτικών: η Κύπρος διεκδικεί κυριαρχία, η Βρετανία επικαλείται την ασφάλεια.
Είναι αξιοσημείωτο ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αναγνωρίζοντας την πρόθεση της Λευκωσίας, έκανε μια τελευταία στιγμή προσθήκη στα συμπεράσματά του, προσφέροντας μια μορφή υποστήριξης και πιθανής μεσολάβησης για τον διάλογο. Αυτή η διεθνής αναγνώριση ανεβάζει την υπόθεση στην ευρωπαϊκή ατζέντα, κάτι που σίγουρα δεν περνά απαρατήρητο από περιφερειακές δυνάμεις.
Η συζήτηση, βέβαια, δεν είναι καινούργια εντός της Κύπρου. Το ΑΚΕΛ, εδώ και χρόνια, τάσσεται υπέρ της πλήρους κατάργησης των βάσεων και της αποστρατικοποίησης του νησιού. Η πρόσφατη τοποθέτηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έδωσε την ευκαιρία στο κόμμα να επαναλάβει τη σταθερή του θέση, υπογραμμίζοντας τις διαχρονικές πολιτικές διαφορές στο θέμα.
Περίπλοκη, όμως, καθίσταται η κατάσταση από τις ιδρυτικές συμφωνίες που δημιούργησαν τις βάσεις. Αυτές οι συμφωνίες περιλαμβάνουν, εκτός από τη Βρετανία, και την Ελλάδα, την Τουρκία, καθώς και εκπροσώπους των Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων κοινοτήτων. Μια πραγματική «πολυκατοικία» ιστορικών δεσμεύσεων που καθιστά οποιαδήποτε μελλοντική συζήτηση ή τροποποίηση μια εξαιρετικά λεπτή και χρονοβόρα διπλωματική διαδικασία.
Η πρόσφατη ενίσχυση των βρετανικών αμυντικών δυνατοτήτων στην Κύπρο, με την άφιξη προηγμένων ραντάρ, συστημάτων κατά drones, μαχητικών F-35 και επιπλέον προσωπικού, εντείνει περαιτέρω τη στρατηγική σημασία των βάσεων. Ενώ οι ανακοινώσεις κάνουν λόγο για ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας, η χρονική στιγμή και η κλίμακα των αναπτύξεων θέτουν αναπόφευκτα ερωτήματα υπό το φως των εκκλήσεων του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Η μακρόχρονη παρουσία των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο έχει εισέλθει σε μια νέα, δυνητικά μεταμορφωτική φάση.