**Λευκωσία, Κύπρος** – Μια βαθιά τομή στην συνταγματική αρχιτεκτονική της Κυπριακής Δημοκρατίας προοιωνίζεται η επικείμενη αλλαγή που απομακρύνει τον Γενικό Εισαγγελέα από την αρμοδιότητα έκδοσης αδειών για την παρακολούθηση ιδιωτικών επικοινωνιών. Η πρόταση, που συζητήθηκε κεκλεισμένων των θυρών στην Νομική Επιτροπή της Βουλής, φιλοδοξεί να ενισχύσει τις δυνατότητες των διωκτικών αρχών απέναντι στην αυξανόμενη μάστιγα του οργανωμένου εγκλήματος.
Σύμφωνα με την αναθεωρημένη πρόταση, η εξουσία χορήγησης ενταλμάτων για υποκλοπές και άλλες μορφές ηλεκτρονικής παρακολούθησης θα μεταβιβαστεί στον Διοικητή της Υπηρεσίας Πληροφοριών Κύπρου. Αυτή η κομβική αρμοδιότητα, που μέχρι πρότινος μοιραζόταν ή τελικά επικυρωνόταν από τον Εισαγγελέα, θα ασκείται πλέον από τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών. Ωστόσο, για να διασφαλιστεί ένας βαθμός ελέγχου, μια νεοσύστατη τριμελής επιτροπή θα έχει γνώση αυτών των αποφάσεων. Την προεδρία της επιτροπής αυτής θα αναλάβει διακεκριμένος πρώην δικαστής, ενώ τα υπόλοιπα δύο μέλη θα προέρχονται από άτομα με σημαντική δημόσια αναγνώριση.
Το σκεπτικό πίσω από αυτόν τον νομοθετικό ελιγμό, όπως εκφράστηκε από τον Πρόεδρο της Νομικής Επιτροπής, Νίκο Τορναρίτη, είναι η "παροχή όλων των εγγυήσεων και εργαλείων που χρειάζονται οι διωκτικές αρχές για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος". Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την αντιλαμβανόμενη ανάγκη για απλούστευση της διαδικασίας λήψης κρίσιμων πληροφοριών, ενισχύοντας έτσι την αποτελεσματικότητα των ερευνών κατά εξελιγμένων εγκληματικών δικτύων που δρουν διασυνοριακά. Το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο, και συγκεκριμένα το Άρθρο 17 που προστατεύει το απόρρητο της αλληλογραφίας και των επικοινωνιών, θεωρείται από τους υπέρμαχους της τροποποίησης ως τροχοπέδη στην έγκαιρη και αποφασιστική δράση.
Η πορεία προς την αλλαγή είναι περίπλοκη, καθώς απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση που χρειάζεται υπερπλειοψηφία 38 ψήφων στην 56μελή Βουλή. Αυτό το αυξημένο όριο καταδεικνύει τη σοβαρότητα των προτεινόμενων αλλαγών και υποδηλώνει έντονο προβληματισμό και έλεγχο. Η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει τη λεγόμενη "δόγμα της ανάγκης" για να διευκολύνει αυτή την αναθεώρηση. Η αρχή αυτή, ριζωμένη στο ιστορικό πλαίσιο της συνταγματικής διάρθρωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1963, επιτρέπει στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα να τροποποιεί μονομερώς το Σύνταγμα.
Ο χρονικός ορίζοντας είναι συμπιεσμένος. Η Νομική Επιτροπή αναμένεται να οριστικοποιήσει τη διατύπωση της τροπολογίας σε έκτακτη συνεδρία στις 27 Μαρτίου, ενώ η Ολομέλεια της Βουλής θα κληθεί να αποφασίσει στις 2 Απριλίου. Ο Διοικητής της Υπηρεσίας Πληροφοριών θα υποχρεούται να ενημερώνει την επιτροπή ελέγχου εντός 72 ωρών. Η απομάκρυνση του Εισαγγελέα από αυτό το κρίσιμο σημείο σηματοδοτεί ριζική απόκλιση από την καθιερωμένη πρακτική. Οι επιπτώσεις στην ισορροπία δυνάμεων και τα ατομικά δικαιώματα ιδιωτικότητας, σε συνδυασμό με την επιτακτική ανάγκη για την εθνική ασφάλεια, θα αποτελέσουν αναμφίβολα το επίκεντρο της δημόσιας και κοινοβουλευτικής συζήτησης.