Η παρουσία των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο, που θεσμοθετήθηκαν ως προϋπόθεση για την ανεξαρτησία του νησιού το 1960, δέχεται σφοδρή επίθεση από κορυφαίες νομικές οργανώσεις, οι οποίες τις καταγγέλλουν ξεκάθαρα ως "αποικιακή κληρονομιά". Η Ευρωπαϊκή Ένωση Δικηγόρων για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ELDHR) και η Δικηγορική Ένωση Κύπρου για τη Δημοκρατία (CDLA) εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι οι βάσεις επιβλήθηκαν χωρίς την πραγματική συναίνεση του κυπριακού λαού. Υποστηρίζουν ότι οι βρετανικοί ισχυρισμοί περί κυριαρχίας επί αυτών των εδαφών είναι νομικά αβάσιμοι και πολιτικά παράνομοι.
Η κριτική των οργανώσεων πηγάζει από το ιστορικό πλαίσιο δημιουργίας των βάσεων. Με την απόκτηση της ανεξαρτησίας της Κύπρου από τη βρετανική κυριαρχία, οι Κυρίαρχες Βάσεις (SBAs) του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας διατηρήθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ELDHR και CDLA υποστηρίζουν ότι αυτή η συμφωνία δεν ήταν προϊόν αυτοδιάθεσης, αλλά "ιμπεριαλισμός σε νέα νομική μορφή", υπογραμμίζοντας την πεποίθησή τους ότι οι βάσεις αντιπροσωπεύουν μια αναχρονιστική επέκταση της αποικιακής εξουσίας. Επιπλέον, θεωρούν ότι αυτοί οι θύλακες αποδυναμώνουν την εθνική ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου, καθιστώντας το νησί, και κατ' επέκταση τους κατοίκους του, ευάλωτους σε εξωτερικές συγκρούσεις.
Οι νομικές ομάδες απευθύνουν έκκληση στην κυπριακή κυβέρνηση να σταματήσει την παθητική αποδοχή της ύπαρξης των βάσεων. Ζητούν τη θέσπιση ενός σαφούς και οριστικού οδικού χάρτη με το Ηνωμένο Βασίλειο για την τελική απενεργοποίηση και αποχώρησή τους, διεκδικώντας τα εγγενή δικαιώματα της Κύπρου σύμφωνα με τις καθιερωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου. Η έκκληση αυτή έρχεται σε ένα πλαίσιο διαφορετικών απόψεων. Ο πρώην Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Αναστασιάδης, είχε παλαιότερα εκφράσει μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση, προτείνοντας ότι οι συζητήσεις για το μέλλον των βάσεων είναι πρόωρες και θα πρέπει να συνδεθούν με μια ευρύτερη πολιτική λύση του Κυπριακού προβλήματος.
Ενώ αναγνωρίζουν την πιθανή μόχλευση που προσφέρει η γνωμοδοτική ετυμηγορία του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2019 για το αρχιπέλαγος των Τσάγκος – μια απόφαση που έκρινε την απόσπαση εδάφους για τη δημιουργία στρατιωτικής βάσης αντίθετη στο διεθνές δίκαιο – ο κ. Αναστασιάδης είχε επίσης υπαινιχθεί την ιστορική απροθυμία του Ηνωμένου Βασιλείου να υποστηρίξει πλήρως τις κυπριακές θέσεις. Αυτό το αίσθημα απηχείται από τις τρέχουσες νομικές ομάδες, οι οποίες παραλληλίζουν την κατάσταση των Τσάγκος με την υφιστάμενη κατάσταση των κυπριακών βάσεων, υποδηλώνοντας ότι η διεθνής νομική προηγούμενη πλέον παρέχει ισχυρότερη βάση για την αμφισβήτηση της νομιμότητάς τους. Μια συμφωνία του 2014, που διαμεσολαβήθηκε κατά τη θητεία του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, είχε επιτρέψει την επιστροφή ορισμένων εκτάσεων γης εντός των βάσεων για αναπτυξιακούς σκοπούς, μια κίνηση που θεωρήθηκε από κάποιους ως περιορισμένη παραχώρηση.
Ωστόσο, οι ELDHR και CDLA διατηρούν ότι τέτοια σταδιακά μέτρα απέχουν πολύ από την αντιμετώπιση του θεμελιώδους ζητήματος. Πιστεύουν ακράδαντα ότι "η Κύπρος έχει κάθε δικαίωμα να αμφισβητήσει αυτή την αποικιακή κληρονομιά σε διεθνή φόρουμ και να απαιτήσει πλήρη αποαποικιοποίηση". Η εκστρατεία τους αναδεικνύει τις επίμονες νομικές και πολιτικές επιπτώσεις των μετα-αποικιακών ρυθμίσεων και σηματοδοτεί μια αυξανόμενη αποφασιστικότητα εντός της κυπριακής κοινωνίας των πολιτών να διεκδικήσει την πλήρη κυριαρχία επί όλου του εδάφους της, ελεύθερη από τα κατάλοιπα της αυτοκρατορικής ιστορίας. Το βάρος πέφτει πλέον στην κυπριακή κυβέρνηση να εξετάσει το βάρος αυτών των επιχειρημάτων και να χαράξει μια πορεία που ευθυγραμμίζεται με την προσδοκία για γνήσια αποαποικιοποίηση.