Περισσότερο από εξήντα χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας, η σκιά των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια παραμένει ένα αγκάθι στην πολιτική και νομική συνείδηση του νησιού. Μια νέα, δυναμική φωνή, αυτή των Ευρωπαίων Δικηγόρων για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα σε συνεργασία με την Ένωση Κυπρίων Δικηγόρων, ξεσηκώνει ζητήματα νομιμότητας, χαρακτηρίζοντας τις βάσεις «απομεινάρι αποικιοκρατίας, δημοκρατική προσβολή και άμεση επίθεση στην κυριαρχία του κυπριακού λαού».
Η επιχειρηματολογία τους, εδραιωμένη στις αρχές της αποαποικιοποίησης και της εδαφικής ακεραιότητας, αντλεί από διεθνή νομικά προηγούμενα, όπως οι γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για το Αρχιπέλαγος Τσάγκος και τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Οι νομικοί αυτοί υποστηρίζουν ότι η παραμονή αυτών των ξένων στρατιωτικών θυλάκων όχι μόνο παραβιάζει το σύγχρονο διεθνές δίκαιο, αλλά εγκυμονεί κινδύνους για την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου και την πιθανή εμπλοκή της σε μελλοντικές διεθνείς συγκρούσεις. Η επίκληση του Ψηφίσματος 1514 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την αποαποικιοποίηση, τονίζει την αντίληψη περί αναχρονισμού των βάσεων στον 21ο αιώνα.
Παράλληλα, ένα ξεχωριστό, αλλά άρρηκτα συνδεδεμένο μέτωπο αντιπαράθεσης ανοίγει με την καταγγελία του Αμερικανού βουλευτή Chris Pappas, ο οποίος καταδίκασε την πρόσφατη κλιμάκωση της Τουρκίας στο βόρειο τμήμα του νησιού. Η điều động τουρκικών F-16 χαρακτηρίστηκε «απαράδεκτη και παράνομη σύμφωνα με το αμερικανικό δίκαιο», ως άμεση απειλή στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και παράγοντας αποσταθεροποίησης. Ο κ. Pappas έδειξε επίσης ότι οι ενέργειες της Τουρκίας παραβιάζουν περιορισμούς στη χρήση αμερικανικού οπλισμού, αφήνοντας να εννοηθεί η πιθανότητα νομοθετικής δράσης στο Κογκρέσο εάν η αμερικανική κυβέρνηση δεν ασκήσει πίεση στην Άγκυρα.
Οι εξελίξεις αυτές, που λαμβάνουν χώρα σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία για την Ανατολική Μεσόγειο, φέρνουν στο προσκήνιο τις εναπομείνασες κληρονομιές της αποικιοκρατίας και την ευάλωτη θέση της Κύπρου. Η αυξανόμενη πίεση, τόσο από νομικής όσο και από πολιτικής πλευράς, θέτει υπό αμφισβήτηση την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή και την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου, με την Κύπρο να βρίσκεται, για άλλη μια φορά, στο επίκεντρο ενός πολύπλοκου παζλ.