**Η δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πυροδοτεί νέες αντιπαραθέσεις για το ενεργειακό μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου.**
Στο Παρίσι, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έριξε λάδι στη φωτιά της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, χαρακτηρίζοντας την απομάκρυνση της Ευρώπης από την πυρηνική ενέργεια ως «στρατηγικό λάθος». Μια δήλωση που, όπως αναμενόταν, προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις και άνοιξε ξανά την συζήτηση για το μέλλον της παραγωγής ενέργειας στην Ένωση, σε μια περίοδο που η Γηραιά Ήπειρος παλεύει με την αστάθεια των αγορών ορυκτών καυσίμων και την αυξανόμενη ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια.
Η ουσία της παρέμβασης της φον ντερ Λάιεν έγκειται στην ευθεία αντίθεσή της με μια μακροχρόνια τάση, η οποία υπήρξε ιδιαίτερα έντονη σε χώρες όπως η Γερμανία. Η πυρηνική ενέργεια, ιστορικά, κατείχε ένα σημαντικό μερίδιο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης. Το 1990, αποτελούσε περίπου το ένα τρίτο της συνολικής παραγωγής. Σήμερα, όμως, αυτό το ποσοστό έχει συρρικνωθεί δραματικά, φτάνοντας μόλις το 15%. Η πτώση αυτή αποδίδεται σε ένα πλέγμα παραγόντων, με κυριότερο την ανησυχία του κοινού μετά το ατύχημα της Φουκουσίμα το 2011, το οποίο οδήγησε σε σαφείς πολιτικές αποφάσεις για σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας σε πολλά κράτη μέλη, με τη Γερμανία να αποτελεί την χαρακτηριστικότερη περίπτωση.
Παρότι η ΕΕ έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην επέκταση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), κυρίως αιολικής και ηλιακής, η μείωση της πυρηνικής συνεισφοράς έχει, άθελά της, ενισχύσει την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Μια εξάρτηση που αποδείχθηκε επισφαλής, όπως φάνηκε από τις ραγδαίες αυξήσεις των τιμών το 2022. Η γεωπολιτική αναταραχή που προκάλεσε η σύγκρουση στην Ουκρανία, με τη Ρωσία να μειώνει τις παραδόσεις φυσικού αερίου, ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευαλωτότητα της ηπείρου. Οι μονάδες φυσικού αερίου, αν και παραμένουν ζωτικής σημασίας, έχουν γίνει παράγοντας αυτής της εξάρτησης, ενώ τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζουν να κυριαρχούν σε τομείς όπως οι μεταφορές και η θέρμανση, εδραιώνοντας περαιτέρω την ανάγκη για εισαγόμενους πόρους.
Ο Γερμανός Υπουργός Περιβάλλοντος, Κάρστεν Σνάιντερ, εξέφρασε δημοσίως τη διαφωνία του με την άποψη της φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας τα πλεονεκτήματα των ΑΠΕ: «Καθαρότερη, ασφαλέστερη ηλεκτρική ενέργεια από αέρα και ήλιο είναι φθηνότερη, οδηγεί εδώ και καιρό την ενεργειακή μετάβαση και δεν παράγει ραδιενεργά απόβλητα». Αυτό το αντεπιχείρημα υπογραμμίζει τις βαθιές ιδεολογικές ρωγμές που διαπερνούν την ΕΕ αναφορικά με την ενεργειακή στρατηγική. Η απουσία ομοφωνίας από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών έχει και απτές οικονομικές συνέπειες· ο προϋπολογισμός της ΕΕ, για παράδειγμα, δεν χρηματοδοτεί απευθείας πυρηνικά έργα, αντανακλώντας αυτή την εσωτερική διάσταση.
Οι επιπτώσεις της μειωμένης πυρηνικής ικανότητας της Ευρώπης είναι εκτεταμένες. Όχι μόνο συνέβαλαν στην πρόσφατη αύξηση του ενεργειακού κόστους, αλλά εξέθεσαν και την ήπειρο σε σημαντικούς γεωπολιτικούς κινδύνους που συνδέονται με την εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές. Ο συνεχιζόμενος διάλογος για τη θέση της πυρηνικής ενέργειας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό χαρτοφυλάκιο σηματοδοτεί ένα κρίσιμο σημείο. Καθώς η ΕΕ επιδιώκει την απανθρακοποίηση, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ενεργειακή ασφάλεια και την προσιτότητα, η συζήτηση για το αν η μείωση της πυρηνικής ενέργειας αποτέλεσε πραγματικό στρατηγικό σφάλμα ή ένα αναγκαίο βήμα προς ένα πιο βιώσιμο, αν και περίπλοκο, ενεργειακό μέλλον, αναμένεται να συνεχιστεί. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τα επόμενα χρόνια θα διαμορφώσουν αναμφίβολα την ενεργειακή πορεία της ηπείρου για τις επόμενες δεκαετίες.