Η εύθραυστη ισορροπία στην παγκόσμια αγορά ενέργειας έχει διαταραχθεί εκ νέου, και η Κύπρος, ως νησιωτική χώρα με αυξημένη εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, βρίσκεται για άλλη μια φορά στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε πετρελαϊκές υποδομές στο Ιράν, και ο φόβος για παρατεταμένες διακοπές στη ναυσιπλοΐα, έχουν εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη, στέλνοντας τρανταχτά κύματα ανησυχίας και στο δικό μας μετερίζι.
Οι ειδικοί δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας: οι καταναλωτές στην Κύπρο καλούνται να προετοιμαστούν για ένα παρατεταμένο κύμα ακρίβειας στα πρατήρια. Ο Σάββας Προκοπίου, επικεφαλής του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Πρατηρίων Καυσίμων, δεν μάσησε τα λόγια του, προειδοποιώντας ότι «θα υπάρξουν κι άλλες αυξήσεις αυτή την εβδομάδα, και τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες αναμένουμε σταδιακές, κλιμακωτές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων». Η κατάσταση, όπως τόνισε, έχει επιδεινωθεί δραματικά από τις επιθέσεις σε πετρελαιοπηγές και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, πυροδοτώντας πανικό στις αγορές ενέργειας και προκαλώντας εκρηκτική μεταβλητότητα στις τιμές.
Οι διεθνείς δείκτες πετρελαίου έχουν πάρει φωτιά. Το Brent αναρριχήθηκε άνω των 105 δολαρίων το βαρέλι, επίπεδο που να μην έχει καταγραφεί από τα μέσα του 2022, ενώ και το αμερικανικό WTI ακολούθησε παρόμοια πορεία. Το προεξοφλητικό συμβόλαιο του Brent για άμεση παράδοση έναντι αυτού για παράδοση σε έξι μήνες εκτοξεύτηκε σε ιστορικό υψηλό, σηματοδοτώντας οξεία ανησυχία για την επάρκεια προσφοράς. Η πορεία του αργού πετρελαίου, από τα 93 στα 117 δολάρια το βαρέλι σε λιγότερο από μία ημέρα, αποτυπώνει την αγωνία των traders που σπεύδουν να εξασφαλίσουν τις λιγοστεύουσες ποσότητες.
Η κρισιμότερη παράμετρος είναι ο κλειστός Στενός του Ορμούζ, η ζωτικής σημασίας αρτηρία από την οποία διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παρόλο που το Αμερικανικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι θα συνοδεύει πλοία στην περιοχή, η αποτελεσματικότητα και η διάρκεια αυτών των μέτρων παραμένουν άγνωστες. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο αργό πετρέλαιο· και οι τιμές του φυσικού αερίου ακολουθούν ανοδική πορεία.
Για την Κύπρο, η οποία εισάγει σχεδόν όλη την ενέργειά της, το άμεσο μέλλον προμηνύει μια περίοδο οικονομικής δυσπραγίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η αύξηση περίπου δύο λεπτών του ευρώ ανά λίτρο που κατέγραψαν τα πρατήρια την προηγούμενη εβδομάδα, είναι μάλλον μόνο η αρχή. Η αγορά δείχνει σοβαρές ελλείψεις, και αν δεν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών, οι Κύπριοι καταναλωτές θα συνεχίσουν να νιώθουν το βάρος του κόστους καυσίμων να αυξάνεται. Ο χρόνος επιστροφής στα προπολεμικά επίπεδα τιμών παραμένει αβέβαιος, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από «εβδομάδες» έως «μήνες». Το επικρατούν κλίμα, πάντως, είναι προσεκτικό και προετοιμασίας για ένα παρατεταμένο διάστημα υψηλών ενεργειακών τιμών.