Στη σκιά της διάσπασης, μια πράσινη βελόνα προσπαθεί να ράψει το σχισμένο ιστό της Λευκωσίας. Στο βόρειο τμήμα της διχασμένης πρωτεύουσας, τα έργα ξεκίνησαν πλέον επίσημα για τη δημιουργία ενός γραμμικού πάρκου μήκους 3,7 χιλιομέτρων κατά μήκος της κοίτης του ποταμού Πηδιαίου (Κανλιντέρ στα τουρκικά). Το εγχείρημα, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υλοποιείται μέσω του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεν είναι απλώς ένα έργο περιβαλλοντικής αναβάθμισης. Είναι, κατ' εξοχήν, ένα μέτρο δημιουργίας εμπιστοσύνης, με στόχο να γίνει ο ποταμός γέφυρα επαφής και όχι σύνορο διαχωρισμού.
Το πάρκο αποτελεί κύριο πυλώνα του προγράμματος βοήθειας της ΕΕ προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Όπως τόνισαν από τη Βρυξέλλες, η πρωτοβουλία «στοχεύει στο να φέρει κοντά τις δύο κοινότητες και να συμβάλει σε ευρύτερες ειρηνευτικές και συμφιλιωτικές προσπάθειες». Η φιλοσοφία είναι απλή και βαθιά ταυτόχρονα: η κοινή φροντίδα για ένα κοινό αγαθό – το περιβάλλον και τον αστικό χώρο – μπορεί να αποτελέσει το καλύτερο μέσο για να ξεπεραστούν δεκαετίες ψυχροπολέμου.
Η πορεία προς την υλοποίηση ήταν μακρά. Μελέτες εκπόνησαν πριν χρόνια, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσε τη μελέτη σκοπιμότητας το 2019. Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΟΗΕ (UNDP) ετοίμασε το τελικό σχέδιο τον περασμένο Σεπτέμβριο, αφού ακούστηκαν και οι δύο πλευρές του ποταμού. Τώρα, η φάση του σχεδιασμού έχει δώσει τη σκυτάλη στην κατασκευή. Η πρώτη φάση, μήκους 1,2 χλμ., αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το Φεβρουάριο του 2026 και περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας βασικής διαδρομής πρόσβασης, με ποδηλατόδρομο, πεζοδρόμιο και πράσινη ζώνη.
Το όραμα, ωστόσο, αγγίζει τον ουρανό. Στο πλαίσιο της μακροπρόθεσμης ολοκλήρωσης, το πάρκο έχει σχεδιαστεί να συνδέει φυσικά το βόρειο με το νότιο τμήμα της πόλης, χάρη στην ύπαρξη του περάσματος του Λέντα Παλάς στην Ουδέτερη Ζώνη. Θα δημιουργηθεί έτσι μια συνεχής πράσινη αρτηρία, που θα προσφέρει χώρο αναψυχής, αλλά και συμβολική «ραφή» στο σχισμένο αστικό ιστό. Είναι μια επένδυση στο μέλλον, που βασίζεται στην πρακτική συνεργασία: όταν οι άνθρωποι μοιράζονται τον ίδιο πάγκο, τον ίδιο ποδηλατόδρομο, την ίδια θέα, ίσως μπορούν να ξεκινήσουν να μοιράζονται και μια κοινή ελπίδα.
Σε ένα νησί όπου οι πολιτικές διαπραγματεύσεις συχνά μοιάζουν να περιφέρονται σε αδιέξοδα, αυτό το έργο είναι μια σιωπηλή, αλλά ουσιαστική δήλωση πίστης. Δεν ισχυρίζεται ότι λύνει το Κυπριακό, αλλά πιστεύει ότι η καθημερινή επαφή και η κοινή ευθύνη για έναν πράσινο ποταμό μπορούν να χαράξουν μονοπάτια εμπιστοσύνης. Ενώ οι πολιτικοί χάρτες παραμένουν διχασμένοι, ένας νέος χάρτης πρασίνου προσπαθεί να σκιαγραφήσει μια διαφορετική πραγματικότητα. Το ερώτημα που αιωρείται είναι αν η γλώσσα της φύσης μπορεί τελικά να γίνει η κοινή γλώσσα των κατοίκων της Λευκωσίας.