Η Λευκωσία, αυτή η πόλη που κουβαλά στις πλάτες της αιώνες ιστορίας, βρίσκεται αυτή την περίοδο στο επίκεντρο μιας πολιτιστικής άνθησης που ξεδιπλώνει την πολυδιάστατη κληρονομιά της. Από τις συγκινητικές ιστορίες γυναικών του Μεσαίωνα έως την απτή κληρονομιά της αρχιτεκτονικής της εξέλιξης, η κυπριακή πρωτεύουσα προσφέρει ένα πλούσιο μωσαϊκό εμπειριών. Δύο παράλληλες δράσεις, μια έκθεση και ένα φεστιβάλ, προσκαλούν ντόπιους και επισκέπτες να βυθιστούν σε αυτή την αφήγηση.
Η έκθεση, με τον εύστοχο τίτλο "Μεσαίωνας στη Λευκωσία", φιλοξενείται στο ιστορικό παλιό δημαρχείο, πάνω στην προμαχήνα D’Avila των επιβλητικών ενετικών τειχών. Εδώ, τρεις μεσαιωνικές ηρωίδες – η Έλενα Ντενόρες, η Λουκρητία Λάσσε και η Κατερίνα Φλάνγκι – γίνονται το επίκεντρο. Οι προσωπικές τους ιστορίες, που ζωντανεύουν μέσα από τα ποιήματα της ιστορικού και ποιήτριας Νάσας Παταπίου, μας υπενθυμίζουν με εμφατικό τρόπο την ανθρώπινη διάσταση πίσω από τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Όπως τονίζει η ίδια η Παταπίου, "Οι τρεις ηρωίδες της Λευκωσίας στα ποιήματα φωτίζουν την ιστορία της Λευκωσίας γιατί δεν συνδέονται μόνο με σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, αλλά και άμεσα με αρχοντικά, προμαχώνες, ναούς και άλλα μνημεία της πρωτεύουσάς μας, ενώ οι ίδιες αποτελούν ζωντανή μαρτυρία των συνεπειών του πολέμου και συνδέονται άμεσα με τα τραύματα και τις πληγές του 1974." Η έκθεση, που διαρκεί έως τις 25 Ιουνίου, δεν στοχεύει μόνο στην ανάμνηση, αλλά και στην αναγνώριση και επεξεργασία των διαχρονικών τραυμάτων.
Παράλληλα, το φεστιβάλ Open House Nicosia (18-19 Απριλίου) ανοίγει ένα άλλο παράθυρο στην πόλη: αυτό της αρχιτεκτονικής της. Μια πρωτοβουλία της ΜΚΟ "Φωνές της Πόλης – Open House Nicosia", εμπνευσμένη από το παγκόσμιο κίνημα Open House Worldwide, αποσκοπεί στη δημοκρατικοποίηση της πρόσβασης στο πλούσιο αρχιτεκτονικό μας παρελθόν. Φέτος, το φεστιβάλ προσφέρει δωρεάν είσοδο σε μια ποικιλία από αρχιτεκτονικά σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, πολλά από τα οποία είναι συνήθως απρόσιτα. Ξεναγήσεις, αρχιτεκτονικοί περίπατοι και η ευκαιρία να δει κανείς χώρους που μένουν συχνά κρυμμένοι, υπόσχονται να σμιλεύσουν μια βαθύτερη κατανόηση της αστικής εξέλιξης της Λευκωσίας.
Όπως λένε οι ιδρυτές του, "Πιστεύουμε ότι η Κύπρος έχει μια σημαντική αρχιτεκτονική κληρονομιά που αξίζει να την αναδείξουμε σε ευρύτερο κοινό." Αυτό το αίσθημα αντηχεί και σε πρόσωπα όπως ο Ιωάννης Ντενόρες, του οποίου η οικογένεια είναι άρρηκτα δεμένη με την ιστορία της πόλης, ως απόγονος αυτού που το 1520 απευθύνθηκε στον Δόγη της Βενετίας. Η προσπάθεια αυτή, σε συνεργασία με φορείς όπως το ΕΤΕΚ και το ΣΑΚ, φιλοδοξεί να φέρει την αρχιτεκτονική έξω από τους επαγγελματικούς κύκλους, να πυροδοτήσει δημόσιο διάλογο και να ενθαρρύνει τους πολίτες να αντιληφθούν το αστικό τους περιβάλλον όχι ως απλό σκηνικό, αλλά ως έναν ζωντανό οργανισμό. Μια πρωτοβουλία που, ξεκινώντας από το Λονδίνο το 1992, έχει ανθίσει σε πάνω από 60 πόλεις παγκοσμίως, υπόσχεται να καλλιεργήσει έναν πιο ενεργό και ενημερωμένο πολίτη, ενισχύοντας τη σύνδεσή του με την πλούσια αρχιτεκτονική αφήγηση της Λευκωσίας.