Η Κύπρος βάζει «πέντε» για να αντιμετωπίσει μια υδάτινη καταστροφή. Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας έχει χαρακτηρίσει ως απόλυτη εθνική προτεραιότητα την αντιμετώπιση της σοβαρής έλλειψης νερού που προβλέπεται για το 2025, το οποίο αναμένεται να είναι η πιο άνυδρη χρονιά από το 1901 και μετά. Σε μια προσπάθεια τελευταίας στιγμής, αποκάλυψε ένα πολυεκατομμυριακό σχέδιο, το μεγαλύτερο στην ιστορία της χώρας για την ασφάλεια του νερού, που στηρίζεται σε μαζική επέκταση των μονάδων αφαλάτωσης.
«Η Κύπρος βιώνει τη χειρότερη παρατεταμένη ξηρασία που έχει ποτέ καταγραφεί, με το 2025 να προβλέπεται ως η χειρότερη χρονιά από το 1901», δήλωσε η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, αποτυπώνοντας το βάρος της κατάστασης. Οι επίσημες προβλέψεις έχουν μετατρέψει τα σχέδια αντιμετώπισης επειγόντων σε άμεση και μαζική δράση. Ο πυρήνας της στρατηγικής είναι η αφαλάτωση, με το κράτος να ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία τουλάχιστον επτά νέες μονάδες, ιδίως στις επαρχίες Λεμεσού, Πάφου και Αμμοχώστου.
Το οικονομικό «δέσιμο» ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία πάνω από 140 εκατομμύρια ευρώ διατίθενται αποκλειστικά για την αγορά αφαλατωμένου νερού. «Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που δόθηκε ποτέ για την αγορά αφαλατωμένου νερού», τόνισε η Υπουργός. Παράλληλα, διευκολύνονται οι διαδικασίες για ιδιωτικές μονάδες και χορηγούνται κονδύλια σε δημοτικές ενώσεις για επείγουσες επισκευές στους παλιούς αγωγούς, ώστε να σταματήσει η σπατάλη.
Η πρωτοβουλία τροφοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια αλληλεγγύης, μέσω του προγράμματος ΘΑΛΕΑ 2021-2027, που διαθέτει συνολικά 1,5 δισ. ευρώ για τη χώρα. Η Ανθή Φιλιππίδου, υψηλή υπάλληλος του Υπ. Οικονομικών, επιβεβαίωσε ότι το πρόγραμμα «τρέχει» με πλήρη δέσμευση του προϋπολογισμού και πάνω από 150 έργα σε εξέλιξη.
Ωστόσο, η μαζική στροφή προς την αφαλάτωση δεν περνάει χωρίς αντιρρήσεις. Ο βουλευτής των Πρασίνων και πρόεδρος κοινοβουλευτικής επιτροπής, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, έχει εκφράσει ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ιδίως για την απόρριψη της πυκνής άλμης και τις συνέπειες στη θαλάσσια βιοποικιλότητα και την αλιεία. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι όλα τα νέα έργα θα συμμορφώνονται με αυστηρές περιβαλλοντικές απαιτήσεις, επισημαίνοντας ότι η υπαρξιακή απειλή της έλλειψης νερού επιβάλλει τέτοια μέτρα.
Καθώς η Κύπρος προετοιμάζεται ήσυχα για την επόμενη ευρωπαϊκή χρηματοδοτική περίοδο από το 2028, η κρίση του 2025 λειτουργεί ως καμπανάκι. Η πρωτοφανής κινητοποίηση για το ερχόμενο έτος αποδεικνύει μια πικρή αναγνώριση: η προσαρμογή σε έναν πιο στεγνό νέο κανονισμό είναι πλέον υπαρξιακή αναγκαιότητα. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα κριθεί όχι μόνο από τα κυβικά μέτρα νερού, αλλά από τη βιωσιμότητά της υπό την αυξανόμενη κλιματική πίεση.