Η φαινομενική "αποστρατικοποίηση" του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως "Ελ Μέντσο", αρχηγού του πανίσχυρου καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), πυροδότησε ένα πρωτοφανές κύμα βίας στο Μεξικό, βυθίζοντας τη χώρα σε ένα νέο, αχαλίνωτο χάος. Ο θάνατος του, που ακολούθησε τη σύλληψή του και μια σφοδρή ανταλλαγή πυροβολισμών, άνοιξε ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας, το οποίο, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες εσωτερικές διαμάχες στο καρτέλ της Σιναλόα, έχει μετατρέψει πολυπληθή αστικά κέντρα, με προεξάρχουσα την πόλη Κουλιακάν, σε ζώνες πολέμου. Οι αθώοι πολίτες και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης βρίσκονται στο επίκεντρο της θύελλας.
Η εκδικητική μανία του CJNG δεν άργησε να εκδηλωθεί. Εμπρησμοί και οδοφράγματα έχουν μετατρέψει τους δρόμους σε θέατρα σύγκρουσης, με τους πράκτορες του καρτέλ να σπέρνουν τον τρόμο. Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από τις αλλεπάλληλες πληροφορίες για εσωτερικές συγκρούσεις στο καρτέλ της Σιναλόα, οι οποίες φέρεται να έχουν κλιμακωθεί λόγω κατηγοριών προδοσίας που αφορούν ακόμη και απογόνους ηγετικών στελεχών. Η πρόσφατη, αμφίβολη απομάκρυνση του επί δεκαετίες "πατριάρχη" του καρτέλ της Σιναλόα, Ισμαέλ "Ελ Μάγιο" Ζαμπάδα, έχει σπείρει περαιτέρω ανασφάλεια και ανησυχία για την αυξανόμενη αστάθεια.
Στην Κουλιακάν, ένα προπύργιο των καρτέλ, οι διασώστες γίνονται καθημερινοί μάρτυρες των φρικτών συνεπειών. "Ο φόβος είναι παντού και είναι συνεχής", αναφέρει χαρακτηριστικά ο 53χρονος διασώστης Έκτορ Τόρες. Η εργασία του 28χρονου συναδέλφου του, Χούλιο Σεσάρ Βέγκα, έχει αυξηθεί δραματικά. Μόνο πέρυσι, οι κλήσεις έκτακτης ανάγκης στα ασθενοφόρα της πόλης αυξήθηκαν κατά 70%, μια σκληρή ένδειξη της κλιμάκωσης της βίας. Τραγική ειρωνεία, οι ίδιοι βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με σκηνές ακραίας βιαιότητας, όπως η πρόσφατη ανακάλυψη νεκρού ενός επιχειρηματία στο γκαράζ του, μετά από πυροβολισμούς.
Η μεθοδολογία του CJNG βασίζεται στην αρπαγή, την ακραία βία και τις αναγκαστικές εξαφανίσεις, εργαλεία για την επιβολή εδαφικής κυριαρχίας και τον έλεγχο παράνομων αγορών. Η εμβέλειά τους δεν περιορίζεται στα σύνορα του Μεξικού. Με μια δομή που μοιάζει με franchise, όπου αυτόνομες ομάδες λειτουργούν κάτω από την ομπρέλα και το οικονομικό δίκτυο του καρτέλ, η επιρροή τους απλώνεται σε πάνω από 40 χώρες, από τις Αμερικανικές ηπείρους μέχρι την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική, με σημαντική παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κοκαΐνη, η φεντανύλη και η μεθαμφεταμίνη αποτελούν τα κύρια "προϊόντα" τους. Η παγκόσμια διάσταση αυτής της οργάνωσης καθιστά τη σημασία της πτώσης του "Ελ Μέντσο" και του επακόλουθου χάους, ιδιαίτερα επιτακτική.
Οι επιπτώσεις αυτών των συγκρούσεων είναι εκτεταμένες, προκαλώντας ευρύτατες πολιτικές αναταραχές και βίαια επεισόδια σε τουλάχιστον 20 πολιτείες του Μεξικού. Η Κουλιακάν, ειδικότερα, έχει γίνει ένα ζοφερό μνημείο αυτής της νέας εποχής βίας, βιώνοντας συγκρούσεις σε πρωτοφανή επίπεδα και διάρκειες. Η συνεχιζόμενη αστάθεια, τροφοδοτούμενη από το κενό που άφησε ο "Ελ Μέντσο" και η εσωτερική διάσπαση του καρτέλ της Σιναλόα, αποτελεί σοβαρή πρόκληση για την εθνική ασφάλεια και αφήνει βαθύ, καταστροφικό αποτύπωμα στις ζωές των αθώων πολιτών που βρίσκονται παγιδευμένοι στον ανελέητο πόλεμο των καρτέλ.