**Λευκωσία, Κύπρος** – Με ομοφωνία πέρασε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων ο προϋπολογισμός του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) για το 2026, ένα ποσό ύψους 2,13 δισεκατομμυρίων ευρώ που στηρίζει το εθνικό σύστημα δημόσιας υγείας, το ΓεΣΥ. Ωστόσο, η έγκριση αυτή επισκιάστηκε από μια καταιγίδα ανησυχιών βουλευτών σχετικά με την ουσιαστική βελτίωση –ή την έλλειψή της– στην ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών προς τους πολίτες. Παρά την ισχυρή οικονομική βάση, που αποδεικνύεται από τα εντυπωσιακά αποθέματα, αναδείχθηκε μια αισθητή απόκλιση μεταξύ των αυξανόμενων δαπανών και της εμπειρίας του ασθενούς.
Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός κατανέμει 2 δισεκατομμύρια ευρώ ειδικά για δαπάνες του ΓεΣΥ, γεγονός που υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο του εθνικού συστήματος υγείας στο δημοσιονομικό τοπίο της χώρας. Την 1η Ιανουαρίου, ο ΟΑΥ εμφάνιζε ταμειακά διαθέσιμα ύψους 652 εκατομμυρίων ευρώ. Αν και το ποσό αυτό φαντάζει καθησυχαστικό στα χαρτιά, αρκετά μέλη του κοινοβουλίου εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι αυτή η οικονομική "μαξιλαροθήκη" στην πραγματικότητα καλύπτει μόνο λίγους μήνες λειτουργικών αναγκών. Αυτή η άποψη υπογραμμίζει μια αυξανόμενη δυσφορία ότι η οικονομική ευρωστία του συστήματος δεν μεταφράζεται άμεσα σε αντίστοιχη βελτίωση της παροχής υγειονομικής περίθαλψης.
Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης, διατυπώθηκαν συγκεκριμένες επικρίσεις για την τρέχουσα κατάσταση της δημόσιας υγείας. Βουλευτές επεσήμαναν διαχρονικά προβλήματα, όπως οι ατελείωτες αναμονές για τους ασθενείς, μια αντιληπτή έλλειψη πρωτοβουλιών για την προληπτική ιατρική, και περιστατικά που περιγράφηκαν ως "φουσκωμένες" χρεώσεις για ορισμένες ιατρικές υπηρεσίες. Αυτές οι παρατηρήσεις σκιαγραφούν ένα σύστημα που παλεύει με λειτουργικές αναποτελεσματικότητες και αποτυγχάνει να αξιοποιήσει πλήρως την οικονομική του δυναμική για να ανταποκριθεί στις εξελισσόμενες ανάγκες υγείας του πληθυσμού.
Ένα ιδιαίτερα αιχμηρό σημείο τριβής αφορούσε τη διαφάνεια στις οικονομικές συναλλαγές του ΟΑΥ. Ο βουλευτής των Πρασίνων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, εξέφρασε ένα σημαντικό παράπονο, δηλώνοντας: "Σε αντίθεση με τις πανευρωπαϊκές οδηγίες και πρακτικές για τη διαφάνεια στον δημόσιο τομέα, μέχρι σήμερα ο ΟΑΥ δεν δημοσιεύει στοιχεία 'για το ποιος πληρώνεται, πού πάνε τα χρήματα και πότε'." Αυτή η έλλειψη δημόσιας αποκάλυψης σχετικά με την κατανομή των κονδυλίων και τους αποδέκτες πληρωμών επισημάνθηκε ως απόκλιση από τα καθιερωμένα ευρωπαϊκά πρότυπα λογοδοσίας του δημόσιου τομέα, εγείροντας ερωτήματα για τους μηχανισμούς εποπτείας που βρίσκονται σε ισχύ.
Το αίσθημα αυτό απηχήθηκε και από άλλες πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου, ο οποίος τόνισε ότι η οικονομική ανάπτυξη εντός του ΟΑΥ πρέπει να συνδέεται άρρηκτα με την αντίστοιχη αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτή η οπτική υποδηλώνει μια επικρατούσα άποψη ότι η τρέχουσα πορεία δίνει προτεραιότητα στη συσσώρευση κεφαλαίων έναντι ουσιαστικών βελτιώσεων στην παροχή υπηρεσιών. Οι βουλευτές του ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, και του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, συνέβαλαν επίσης στον διάλογο, υπογραμμίζοντας τις πολυδιάστατες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ΓεΣΥ, από τα λειτουργικά "μποτιλιαρίσματα" μέχρι το θεμελιώδες ερώτημα εάν τα διατεθέντα κονδύλια αξιοποιούνται βέλτιστα προς όφελος του τελικού χρήστη – του ασθενούς.
Η ομόφωνη έγκριση του προϋπολογισμού του ΟΑΥ διασφαλίζει τη συνεχή λειτουργία και χρηματοδότηση του ΓεΣΥ. Ωστόσο, η έντονη συζήτηση και οι επίμονες ανησυχίες που εκφράστηκαν από τους βουλευτές σηματοδοτούν ένα κρίσιμο σημείο για το εθνικό σύστημα υγείας. Η απόκλιση μεταξύ των οικονομικών πόρων και της αντιλαμβανόμενης ποιότητας των υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τα αιτήματα για μεγαλύτερη διαφάνεια, υποδηλώνει ότι οι μελλοντικές προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν όχι μόνο στις δημοσιονομικές κατανομές, αλλά και στην ενίσχυση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας, την ενδυνάμωση της προληπτικής φροντίδας και την προώθηση ενός πιο διαφανούς και υπόλογου πλαισίου για τη διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων υγείας στην Κύπρο. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να φέρουν αυξημένο κοινοβουλευτικό έλεγχο και δημόσια απαίτηση για συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που θα μεταφράσουν την οικονομική επένδυση σε αποδεδειγμένες βελτιώσεις στα αποτελέσματα υγειονομικής περίθαλψης.