**Λευκωσία, Κύπρος** – Η Έγκριση του προϋπολογισμού της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) για το 2026, ύψους 2,55 δισεκατομμυρίων ευρώ, πέρασε από τη Βουλή την Πέμπτη, όμως η διαδικασία επισκιάστηκε από μια σφοδρή συζήτηση που ανέδειξε βαθιά ρήγματα μεταξύ των βουλευτών σχετικά με την ενεργειακή πορεία της χώρας και την κατάσταση των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο προϋπολογισμός, ο οποίος προβλέπει έλλειμμα που θα καλυφθεί από δανεισμό και εσωτερικά αποθέματα, αποτέλεσε πεδίο μάχης, με τους βουλευτές να εκφράζουν μακροχρόνιες διαμαρτυρίες για το κόστος της ενέργειας, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τον αργό ρυθμό μετάβασης σε καθαρότερες μορφές καυσίμων.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε ο ΑΗΣ Δεκέλειας. Παρά τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παύση λειτουργίας του λόγω των σημαντικών εκπομπών ρύπων, η μονάδα παραμένει σε λειτουργία, γεγονός που προκάλεσε σφοδρές επικρίσεις. Βουλευτές, όπως ο Μάρινος Σιζόπουλος (ΕΔΕΚ) και ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου (Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών), εγείρουν επιτακτικά το ερώτημα της συνέχισης της εξάρτησης από μια μονάδα που κρίνεται περιβαλλοντικά επιβαρυντική. Η συζήτηση περιέλαβε και την προμήθεια τριών νέων τουρμπινών για τη Δεκέλεια, μια επένδυση 140 εκατομμυρίων ευρώ που εκκρεμεί από το 2013, με υποσχέσεις αναβάθμισης της μονάδας να χρονολογούνται από τότε. Τελικά, ο προϋπολογισμός εγκρίθηκε με άνετη πλειοψηφία 40 υπέρ και 2 κατά, αν και οι φωνές διαφωνίας, εκπροσωπούμενες από την ανεξάρτητη βουλευτή Αλεξάνδρα Ατταλίδου και τον Κωστή Ευσταθίου, υπογράμμισαν την έντονη αντίθεση σε ορισμένες πτυχές της στρατηγικής λειτουργίας της ΑΗΚ. Η κ. Ατταλίδου χαρακτήρισε την συνεχιζόμενη λειτουργία της Δεκέλειας «απαράδεκτη», τονίζοντας τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων των γύρω περιοχών.
Πέρα από τις άμεσες ανησυχίες για τη Δεκέλεια, η κοινοβουλευτική συνεδρίαση αποτέλεσε πλατφόρμα για μια ευρύτερη κριτική του ενεργειακού τοπίου της Κύπρου. Οι συζητήσεις επεκτάθηκαν στην πολυπλοκότητα της εισαγωγής φυσικού αερίου, στις απαραίτητες υποδομές για την αποτελεσματική αξιοποίησή του και στην ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Κάποιοι βουλευτές επικαλέστηκαν μνήμες από παλαιότερες τραγωδίες, όπως η καταστροφική έκρηξη στη ναυτική βάση του Μαρί το 2011, ένα σκληρό υπενθύμιση των ευπαθειών που συνδέονται με την ενεργειακή υποδομή, αφήνοντας υπονοούμενα για την ορθότητα παλαιότερων αποφάσεων σχετικά με την αποθήκευση και διαχείριση του φυσικού αερίου, ειδικά σε σχέση με τον τερματικό σταθμό ΥΦΑ Βασιλικού.
Η υποβόσκουσα ανησυχία για τη μελλοντική ενεργειακή ασφάλεια ήταν αισθητή. Ο πρόεδρος του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, εξέδωσε μια σκληρή προειδοποίηση, προβλέποντας «σοβαρό πρόβλημα» στην ηλεκτροδότηση τα επόμενα χρόνια, με πιθανότητα διακοπών ρεύματος το καλοκαίρι εάν δεν ληφθούν προληπτικά μέτρα. Αυτή η ανησυχία φαίνεται να πηγάζει από την αντιληπτή ανεπάρκεια των υφιστάμενων υποδομών και την έλλειψη αποφασιστικής δράσης για την εξασφάλιση αξιόπιστων και βιώσιμων πηγών ενέργειας. Η οικονομική υγεία της ΑΗΚ και η ικανότητά της να καλύψει τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες του νησιού εξετάστηκαν εμμέσως μέσω των δημοσιονομικών της απαιτήσεων και της εξάρτησής της από εξωτερική χρηματοδότηση.
Η έγκριση του προϋπολογισμού του 2026, αν και τυπική αναγκαιότητα για τη συνέχιση των εργασιών της ΑΗΚ, δεν λύνει τα θεμελιώδη ζητήματα που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Η σύγκρουση απόψεων μεταξύ των βουλευτών, από πρακτικές ανησυχίες για την άμεση παροχή ενέργειας έως μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιταγές, αντανακλά έναν ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό αγώνα για τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής και προσανατολισμένης στο μέλλον ενεργειακής πολιτικής για την Κύπρο. Η συνεχής εξάρτηση από παλαιότερες, ρυπογόνες τεχνολογίες, σε συνδυασμό με τις προκλήσεις στην πλήρη υιοθέτηση του φυσικού αερίου και των ΑΠΕ, υποδηλώνει ότι ο δρόμος προς ένα πραγματικά βιώσιμο και ασφαλές ενεργειακό μέλλον παραμένει γεμάτος εμπόδια και απαιτεί συνεχή δέσμευση για οικοδόμηση συναίνεσης και στρατηγικές επενδύσεις. Η συνεχιζόμενη λειτουργία του ΑΗΣ Δεκέλειας, ειδικότερα, αποτελεί ένα άλυτο ζήτημα που πιθανότατα θα συνεχίσει να τροφοδοτεί τη συζήτηση και την ανησυχία.