**ΝΙΚΟΣΙΑ, ΚΥΠΡΟΣ** – Στη δίνη έντονων διαμαρτυριών έχει βρεθεί η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), εξαιτίας μιας αλματώδους αύξησης στις συμμετοχές των ασθενών για απαραίτητα φάρμακα. Το φαινόμενο αυτό, που αποδίδεται σε πρόσφατες επανακατηγοριοποιήσεις εντός του ΓεΣΥ, έχει πυροδοτήσει την έκκληση της ΟΣΑΚ για άμεσο διάλογο με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) και τις φαρμακευτικές εταιρείες, ώστε να αντιμετωπιστεί αυτό που χαρακτηρίζει ως «επιζήμια οικονομική επιβάρυνση», πλήττοντας ιδιαιτέρως ευάλωτες ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι.
Η ουσία του προβλήματος εντοπίζεται στην επανεκτίμηση των κατηγοριών φαρμάκων, μια διαδικασία που, σύμφωνα με πληροφορίες, συνδέεται με τη λήξη της πατέντας για ορισμένα πρωτότυπα σκευάσματα. Αυτή η επανακατηγοριοποίηση, όπως υποστηρίζει η ΟΣΑΚ, έχει αλλάξει τα δεδομένα για τους ασθενείς, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν από την τσέπη τους περισσότερα για θεραπείες στις οποίες βασίζονταν για χρόνια. «Παρατηρούμε σοβαρές επιπτώσεις σε χιλιάδες ασθενείς από την πρόσφατη επανακατηγοριοποίηση ορισμένων κατηγοριών φαρμάκων στο ΓεΣΥ, που αφορούν τη λήξη πατέντας ορισμένων πρωτότυπων φαρμάκων», επιβεβαίωσε εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας.
Η κεντρική θέση της ΟΣΑΚ είναι ότι το ισχύον σύστημα ενθαρρύνει επιλογές με βάση την οικονομική τους επίπτωση και όχι την αμιγώς ιατρική αναγκαιότητα. Το πρόβλημα οξύνεται όταν φάρμακα που προορίζονται για την ίδια πάθηση, και ανήκουν στην ίδια θεραπευτική κατηγορία, περιέχουν διαφορετικές δραστικές ουσίες. Η επανακατηγοριοποίηση αυτών των φαρμάκων, ακόμα κι αν είναι κλινικά εναλλάξιμα, μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά διαφορετικές συμμετοχές των ασθενών. «Το θέμα αφορά φάρμακα που είναι στην ίδια κατηγορία και χορηγούνται για την ίδια πάθηση, αλλά περιέχουν διαφορετικές δραστικές ουσίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιλογή του φαρμάκου από τον γιατρό δεν μπορεί να καθορίζεται από τις αλλαγές στη συμμετοχή που προκύπτουν από τις επανακατηγοριοποιήσεις στους καταλόγους», επεξηγεί η ΟΣΑΚ, υπογραμμίζοντας την πιθανή σύγκρουση μεταξύ κλινικής κρίσης και οικονομικής πραγματικότητας.
Αυτή η αλλαγή αποδεικνύεται ιδιαίτερα δυσβάσταχτη για συνταξιούχους και άτομα με περιορισμένα οικονομικά μέσα, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν αυξανόμενες μηνιαίες δαπάνες για τις συνταγογραφούμενες θεραπείες τους. Για πολλούς, το αυξημένο κόστος αυτό αποτελεί σημαντική απόκλιση από τους καθιερωμένους προϋπολογισμούς τους, θέτοντας ενδεχομένως σε κίνδυνο την τήρηση ζωτικών θεραπευτικών σχημάτων. Η ΟΣΑΚ υποστηρίζει ότι οι ασθενείς πρέπει να προστατεύονται από τις οικονομικές συνέπειες της λήξης πατέντας, των διακυμάνσεων των τιμών της αγοράς ή των διοικητικών επανακατηγοριοποιήσεων, ιδίως όταν δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες, αποδεδειγμένα ασφαλέστερες ή πιο αποτελεσματικές εναλλακτικές. Η θέση της Ομοσπονδίας είναι ότι η ευθύνη για τέτοιες μετατοπίσεις δεν πρέπει να πέφτει στους ώμους αυτών που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για συνεχή και προσιτή υγειονομική περίθαλψη.
Οι καταγγελίες φαίνεται να κατακλύζουν την ΟΣΑΚ τόσο από ανήσυχους ασθενείς όσο και από ολοένα και πιο απογοητευμένους γιατρούς, οι οποίοι βλέπουν τη συνταγογραφική τους αυτονομία να απειλείται. Ως εκ τούτου, η Ομοσπονδία έχει ξεκινήσει συζητήσεις με τον ΟΑΥ σε μια προσπάθεια να βρεθεί μια λύση που να δίνει προτεραιότητα στην ευημερία των ασθενών. Η παρούσα κατάσταση έχει προκαλέσει ευρεία δυσαρέσκεια, αναδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη για διαφάνεια και μια πιο δίκαιη προσέγγιση στην τιμολόγηση και την κατηγοριοποίηση των φαρμάκων εντός του ΓεΣΥ, διασφαλίζοντας ότι η επιδίωξη της οικονομικής αποδοτικότητας δεν υπονομεύει ακούσια την θεμελιώδη αρχή της προσβάσιμης υγειονομικής περίθαλψης για όλους τους πολίτες. Οι επιπτώσεις αυτών των αυξήσεων τιμών εκτείνονται πέρα από την απλή οικονομική πίεση, εγείροντας εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και τα ηθικά θεμέλια των μηχανισμών προμήθειας και τιμολόγησης φαρμάκων του εθνικού συστήματος υγείας.