**Λευκωσία, Κύπρος** – Σφοδρές αντιδράσεις εκφράζουν οι τοπικές αρχές σε ολόκληρη την Κύπρο για την προτεινόμενη επιβολή τέλους στην ταφή των απορριμμάτων, ένα μέτρο που, όπως υποστηρίζουν, θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα ως επιπρόσθετο οικονομικό βάρος στις πλάτες των απλών νοικοκυριών. Η Ένωση Δήμων, που εκπροσωπεί τα όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης, έχει ήδη σηματοδοτήσει μια ισχυρή αντίδραση στην επικείμενη αυτή δημοσιονομική επιβολή, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, προωθείται από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ως μηχανισμός ευθυγράμμισης με τους στόχους χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αμφιλεγόμενο αυτό τέλος, που ήρθε στο φως προς το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, θεωρείται ακρογωνιαίος λίθος της κρατικής στρατηγικής για την εφαρμογή του προγράμματος διαχείρισης απορριμμάτων "Πληρώνεις Ό,τι Πετάς" (Pay as You Throw - PAYT). Η πρωτοβουλία αυτή, άρρηκτα συνδεδεμένη με το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, στοχεύει στην παροχή κινήτρων για τη μείωση των απορριμμάτων και την απομάκρυνσή τους από τους χώρους υγειονομικής ταφής. Ωστόσο, οι δήμοι επισημαίνουν ότι το κράτος φέρει την πρωταρχική ευθύνη για την παρούσα, μη βέλτιστη, κατάσταση της διαχείρισης απορριμμάτων, κάνοντας λόγο για σημαντικές ελλείψεις υποδομών που παρεμποδίζουν την αποτελεσματική διαλογή στην πηγή και την ανακύκλωση. Ο κ. Κυριάκος Ξυδιάς, Δήμαρχος Αμαθούντος και βασικό στέλεχος της ομάδας εργασίας της Ένωσης για τα απορρίμματα, εξέφρασε αυτή την απογοήτευση την Τρίτη, δηλώνοντας: "Ενημερωθήκαμε ότι το υπουργείο, επικαλούμενο το Ταμείο Ανάκαμψης, προτίθεται να υποβάλει πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για επιβολή τέλους στην ταφή των απορριμμάτων."
Το προτεινόμενο αυτό τέλος, όπως το περιέγραψε ο κ. Ξυδιάς, θα υπολογίζεται με βάση τον συνολικό όγκο των παραγόμενων απορριμμάτων, ένας υπολογισμός που, όπως προειδοποίησε, θα αποτελέσει "βαρύ φορτίο για κάθε νοικοκυριό". Οι δημοτικές αρχές είναι ιδιαίτερα ενοχλημένες, δεδομένου ότι ήδη επιβαρύνονται με σημαντικές χρεώσεις ανά τόνο στις υφιστάμενες μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων. Η τρέχουσα εξάρτηση από την υγειονομική ταφή, με περίπου το 80% των εθνικών απορριμμάτων να καταλήγει στη μονάδα της Πεντακονομίου – ποσοστό που ξεπερνά κατά πολύ τον στόχο του 20% – υπογραμμίζει τα συστημικά προβλήματα που οι δήμοι πιστεύουν ότι το προτεινόμενο τέλος αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει. Αντιθέτως, υποστηρίζουν, μετακυλίει άδικα τις οικονομικές συνέπειες αυτών των συστημικών αποτυχιών στους πολίτες.
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος PAYT, κατά την άποψη της Ένωσης Δήμων, υπονομεύεται σοβαρά από την έλλειψη των προαπαιτούμενων υποδομών. Το αρχικό σχέδιο του PAYT στηριζόταν στην αποδοτική διαλογή και επεξεργασία των οργανικών απορριμμάτων, ωστόσο οι απαραίτητες εγκαταστάσεις για τέτοιες λειτουργίες παραμένουν εμφανώς απούσες. Οι δήμοι καλούνται να αναλάβουν επιπλέον δρομολόγια συλλογής οργανικών απορριμμάτων και να επιβαρυνθούν με περαιτέρω κόστη διάθεσης, μια πρόταση που θεωρούν εντελώς μη βιώσιμη. Ο κ. Ανδρέας Βύρας, Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων και Δήμαρχος Λάρνακας, έχει δηλώσει ότι ο οργανισμός θα συγκαλέσει την εκτελεστική του επιτροπή για να διαβουλευτεί σχετικά με μια ενιαία και ισχυρή αντίδραση στα κυβερνητικά σχέδια. Ο φόβος των δήμων να γίνουν αποδιοπομπαίοι τράγοι για την επιβολή χρεώσεων που δεν προκάλεσαν, ενώ ταυτόχρονα είναι ανεπαρκώς εξοπλισμένοι για να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα απορρίμματα λόγω ελλείψεων στον κρατικό σχεδιασμό, είναι υπαρκτός.
Η γενικότερη ανησυχία είναι ότι η προσέγγιση της κυβέρνησης στην μεταρρύθμιση της διαχείρισης απορριμμάτων, ιδιαίτερα μέσω της εισαγωγής αυτού του τέλους ταφής, θα επιφέρει σημαντική κλιμάκωση του κόστους ζωής για τις κυπριακές οικογένειες, χωρίς να προσφέρει αντίστοιχες βελτιώσεις στην περιβαλλοντική διαχείριση. Η Ένωση επιμένει ότι το κράτος πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειές του στην αποκατάσταση των θεμελιωδών προβλημάτων στο πλαίσιο διαχείρισης απορριμμάτων, αντί να εφαρμόζει τιμωρητικά μέτρα που επηρεάζουν δυσανάλογα το κοινό. Οι επερχόμενες συζητήσεις εντός της Ένωσης αναμένεται να σκιαγραφήσουν μια στρατηγική απάντηση με στόχο την αποτροπή μιας πολιτικής που αντιλαμβάνονται ως άδικη και οικονομικά επιζήμια.