Η κατάσταση με την παράνομη απόρριψη απορριμμάτων στην Κύπρο είχε φτάσει σε οριακό σημείο. Οι εικόνες ανεξέλεγκτων χωματερών, οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία και οι καταστροφικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, που σε μεγάλο βαθμό συνδέονται με την αδιαφορία και την παρανομία, έφεραν τον νόμο σε νέα, αυστηρότερα μονοπάτια. Το Κοινοβούλιο της Κύπρου, μετά από εκτεταμένη συζήτηση και με συντριπτική πλειοψηφία, ψήφισε την τροποποίηση του νόμου περί αποβλήτων, βάζοντας ένα ισχυρότερο «φρένο» σε όσους νομίζουν ότι μπορούν να ρυπαίνουν ατιμώρητοι.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο, που πλέον ονομάζεται Νόμος (Τροποποιητικός) περί Αποβλήτων του 2025, διπλασιάζει τα πρόστιμα για τις περιβαλλοντικές παραβάσεις. Από 4.000 ευρώ, το πρόστιμο για παράνομη απόρριψη ανεβαίνει στα 8.000 ευρώ. Για πιο σοβαρές παραβιάσεις, που θα κριθούν από ανώτερο επιθεωρητή, το ποσό μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 40.000 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος. Στόχος είναι να γίνει η παράνομη απόρριψη «καυτό πατάκι» για τους επίδοξους ρυπαίνοντες, να μπει ένα τέλος στην απαράδεκτη πρακτική του «πετάω όπου να 'ναι».
Ωστόσο, η χαρά της ψήφισης του νόμου δεν ήταν πλήρης. Πολλοί βουλευτές, ενώ συμφωνούν με την ανάγκη αυστηρότερων ποινών, εξέφρασαν προβληματισμούς. Η ουσία, όπως τόνισαν, δεν είναι μόνο το ύψος των προστίμων, αλλά η ουσιαστική εφαρμογή τους. «Χωρίς σοβαρούς ελέγχους και επιβολή, τα αυξημένα πρόστιμα λίγη διαφορά θα κάνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά βουλευτής του ΑΚΕΛ. Η επισήμανση αυτή είναι κρίσιμη: η αστυνόμευση και η εποπτεία πρέπει να γίνουν πιο αποτελεσματικές, να μην μένει ο νόμος «στα χαρτιά».
Η συζήτηση άγγιξε και ευρύτερα θέματα: την ανάγκη προστασίας των επιθεωρητών από ενδεχόμενες πιέσεις, την ανάγκη για συστηματικότερους ελέγχους και, κυρίως, για μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας στην κοινωνία. Τα πρόστιμα είναι ένα πράγμα, η παιδεία και η περιβαλλοντική συνείδηση είναι άλλο. Η κυβέρνηση καλείται μάλιστα να επισπεύσει την απομάκρυνση των υφιστάμενων παράνομων χωματερών πριν την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Η επιτυχία του νέου νόμου θα κριθεί, τελικά, από την αποφασιστικότητα της πολιτείας να τον εφαρμόσει με αυστηρότητα, αλλά και από τη δέσμευσή της να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες που οδηγούν στην παρανομία.