Η Κύπρος αντιμετωπίζει ένα ζοφερό μέλλον, καθώς τα ελάχιστα επίπεδα στα φράγματα, επιδεινωμένα από την έλλειψη χειμερινών βροχοπτώσεων, αναγκάζουν την κυβέρνηση να στραφεί ολοένα και περισσότερο στην αφαλάτωση. Με τις δεξαμενές να βρίσκονται σε οριακό ποσοστό 12% της χωρητικότητάς τους, το νησί ετοιμάζεται να επεκτείνει δραστικά τις υποδομές αφαλάτωσης. Μια κίνηση, αν και ζωτικής σημασίας για το πόσιμο νερό, φέρνει μαζί της σοβαρές περικοπές για τον αγροτικό τομέα και εγείρει περιβαλλοντικές ανησυχίες στις παράκτιες κοινότητες.
Η σοβαρότητα της κατάστασης επιβεβαιώνεται από τη δέσμευση της κυβέρνησης για 196 εκατομμύρια ευρώ σε μέτρα υδροδότησης για το 2026, εκ των οποίων τα 140 εκατομμύρια προορίζονται για την προμήθεια αφαλατωμένου νερού. Στο πλαίσιο αυτό, προχωρά η αύξηση των μονάδων αφαλάτωσης σε δώδεκα μέχρι το καλοκαίρι, με εννέα ήδη λειτουργικές και τρεις επιπλέον να βρίσκονται στη διαδικασία δημοπράτησης. Η εντεινόμενη αυτή εστίαση στην αφαλάτωση θαλασσινού νερού, που αντλείται από τη Μεσόγειο, αποτελεί πλέον την κύρια στρατηγική για την κάλυψη των αναγκών πόσιμου νερού του νησιού, οι οποίες αναμένεται να καλύπτονται κατά περίπου 70% από αυτή τη μέθοδο.
Ωστόσο, αυτή η αναγκαία στροφή προς την τεχνητή παραγωγή νερού έχει βαρύ τίμημα για την κυπριακή γεωργία. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν μια επερχόμενη μείωση 30% στην παροχή νερού, ένα μέτρο που απειλεί τη βιωσιμότητα των καλλιεργειών τους. Ο Κυριάκος Καϊλάς, πρόεδρος αγροτικής οργάνωσης, εξέφρασε σφοδρές ανησυχίες, προειδοποιώντας ότι τέτοιες δραστικές περικοπές θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανεπανόρθωτη καταστροφή πολυετών καλλιεργειών, συμπεριλαμβανομένων ζωτικών οπωροφόρων δέντρων και ελαιόδεντρων. Τόνισε επίσης τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις, προβλέποντας ότι οποιοδήποτε νερό εξασφαλίσουν οι αγρότες μέσω εναλλακτικών μέσων, όπως γεωτρήσεις, θα μεταφραστεί σε δυσβάσταχτες αυξήσεις τιμών για τους καταναλωτές.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στην κτηνοτροφία. Η δυνατότητα καλλιέργειας απαραίτητης χονδροειδούς ζωοτροφής πλήττεται σοβαρά, μια εξέλιξη που θέτει άμεση απειλή για την παραγωγή του χαλλουμιού ΠΟΠ, ακρογωνιαίου λίθου της εξαγωγικής αγοράς της Κύπρου. Το αίτημα του αγροτικού τομέα για προληπτικά μέτρα, με τον κ. Καϊλά να υποδεικνύει ότι οι παρεμβάσεις έπρεπε να είχαν γίνει πριν από μια δεκαετία, υπογραμμίζει ένα αυξανόμενο αίσθημα χαμένων ευκαιριών στη μακροπρόθεσμη διαχείριση των υδάτων.
Μια άλλη πτυχή της κρίσης είναι η διαμάχη γύρω από την προτεινόμενη κινητή μονάδα αφαλάτωσης στο Μαζωτό. Οι κάτοικοι και το τοπικό κοινοτικό συμβούλιο έχουν εκφράσει έντονες περιβαλλοντικές αντιρρήσεις, επικαλούμενοι πιθανές ανεπανόρθωτες ζημιές σε ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα. Μια μελέτη που ανέθεσε η κοινότητα ενισχύει αυτές τις ανησυχίες, εντείνοντας την ένταση μεταξύ της άμεσης ανάγκης της κυβέρνησης για λύσεις ύδρευσης και της επιτακτικής ανάγκης προστασίας οικολογικά πολύτιμων περιοχών.
Καθώς η Κύπρος διανύει αυτή τη δύσκολη περίοδο, η προοπτική περιορισμών στο οικιακό νερό, αναμενόμενη περίπου στο 10% για το καλοκαίρι του 2025, πλανάται στον ορίζοντα, παράλληλα με τις πιο σοβαρές αγροτικές περικοπές. Οι επόμενοι μήνες θα δοκιμάσουν αναμφίβολα την ανθεκτικότητα τόσο της κυπριακής οικονομίας όσο και του φυσικού της περιβάλλοντος, καθώς το νησί παλεύει με τις βαθιές συνέπειες της λειψυδρίας και τους ολοένα και πιο πολύπλοκους συμβιβασμούς που συνεπάγεται η εξασφάλιση της μελλοντικής υδροδότησής του.