**Πορτ-ο-Πρενς, Αϊτή** – Σε μια κίνηση που βαθαίνει ακόμη περισσότερο τον παρατεταμένο πολιτικό κυκεώνα της χώρας, μέλη του Μεταβατικού Προεδρικού Συμβουλίου (TPC) της Αϊτής δήλωσαν την πρόθεσή τους να καθαιρέσουν τον Πρωθυπουργό Alix Didier Fils-Aime. Η απόφαση, που ανακοινώθηκε την Παρασκευή, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις ρητές συστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες έχουν τονίσει τον κρίσιμο ρόλο του Πρωθυπουργού στην αντιμετώπιση της κλιμακούμενης βίας των συμμοριών και στην αποκατάσταση της σταθερότητας στο νησιωτικό έθνος της Καραϊβικής.
Το TPC, ένα σώμα εννέα μελών που συστάθηκε το 2024 για να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές μετά τη δολοφονία του Προέδρου Jovenel Moise το 2021, διεκδικεί το δικαίωμά του να διορίζει και να απολύει την κεφαλή της κυβέρνησης. Ο Leslie Voltaire, μέλος του συμβουλίου, εξέφρασε αυτή τη θέση, δηλώνοντας: «Εμείς διορίσαμε τον Didier Fils-Aime τον Νοέμβριο του 2024. Εμείς συνεργαστήκαμε μαζί του για ένα χρόνο, και εναπόκειται σε εμάς να εκδώσουμε νέο διάταγμα για τον ορισμό ενός νέου πρωθυπουργού, μιας νέας κυβέρνησης και μιας νέας προεδρίας». Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί σαφή πρόθεση για εγκαθίδρυση μιας νέας δομής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου υπουργικού συμβουλίου και ενός νέου προεδρικού προσώπου, εντός ενός προτεινόμενου χρονοδιαγράμματος 30 ημερών. Ωστόσο, το σχέδιο εξαρτάται από την επίσημη δημοσίευσή του στην κυβερνητική εφημερίδα για να αποκτήσει νομική ισχύ.
Αυτή η τελευταία πολιτική μανούβρα βαθαίνει ένα εμφανές ρήγμα μεταξύ του TPC και της Ουάσινγκτον. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, είχε προηγουμένως τονίσει τη σημασία της συνέχισης της θητείας του κ. Fils-Aime, υπογραμμίζοντας την αξία του στην καταπολέμηση της διάχυτης επιρροής των συμμοριών και στην ευρύτερη προσπάθεια σταθεροποίησης της Αϊτής. Η περιφρόνηση του συμβουλίου προς αυτές τις διπλωματικές προσεγγίσεις εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη μελλοντική πορεία των σχέσεων ΗΠΑ-Αϊτής και την αποτελεσματικότητα της διεθνούς πίεσης στη διαμόρφωση της διακυβέρνησης της χώρας.
Ο ίδιος ο διορισμός του κ. Fils-Aime ήταν προϊόν της προηγούμενης διαδικασίας λήψης αποφάσεων του TPC, μετά την απόλυση του προκατόχου του, Garry Conille, μόλις έξι μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας του συμβουλίου. Αυτό το μοτίβο εσωτερικών αλλαγών ηγεσίας εντός του TPC, σε συνδυασμό με την επικείμενη λήξη της δικής του εντολής στις 7 Φεβρουαρίου, υπογραμμίζει την εγγενή ευθραυστότητα της τρέχουσας πολιτικής ρύθμισης. Η Αϊτή παλεύει με ένα σοβαρό κενό διακυβέρνησης και διάχυτη ανασφάλεια, οδηγώντας σε επαναλαμβανόμενες αναβολές των δημοκρατικών εκλογών, που αρχικά είχαν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο και στη συνέχεια αναβλήθηκαν για τον Αύγουστο. Η επίμονη απειλή της βίας των συμμοριών παραμένει το κύριο εμπόδιο για οποιαδήποτε αχτίδα κανονικότητας και δημοκρατικής προόδου.
Η διεκδίκηση της εξουσίας από το TPC να αντικαταστήσει τον Πρωθυπουργό πηγάζει από τον χαρακτηρισμό του ως το υπέρτατο εκτελεστικό όργανο της χώρας. Ωστόσο, οι εσωτερικές διαιρέσεις και η επερχόμενη λήξη του ίδιου του συμβουλίου επισκιάζουν τη νομιμότητα και τη βιωσιμότητα τυχόν νέων διορισμών. Η απόφαση να καθαιρεθεί ο κ. Fils-Aime, που τροφοδοτείται από τις εσωτερικές δυναμικές του συμβουλίου, εκτυλίσσεται σε ένα σκηνικό βαθιάς εθνικής κρίσης. Η ικανότητα της χώρας να πλοηγηθεί σε αυτά τα ταραγμένα νερά και να εγκαθιδρύσει μια σταθερή, δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση παραμένει επισφαλώς αβέβαιη, με αυτή την τελευταία εξέλιξη να ενδέχεται να εισάγει περαιτέρω αστάθεια σε ένα ήδη εύθραυστο περιβάλλον.