Η κύρια πνοή της ψυχικής υγείας στην Κύπρο, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθάλασσας, βυθίζεται σε μια δυστοπική πραγματικότητα παραμέλησης. Οι εικόνες που αντικρίζουν οι εργαζόμενοι και οι ασθενείς είναι αποκαρδιωτικές: ετοιμόρροπα κτίρια, ασφυκτική στενότητα και ένα έργο ανανέωσης που έχει ξεμείνει στα χαρτιά. Το ΑΚΕΛ, ως φωνή ανησυχίας, ξεσηκώνει την κοινή γνώμη, κάνοντας λόγο για "αίσχος και κίνδυνο", υπογραμμίζοντας ότι "η αξιοπρέπεια των ψυχικά ασθενών και η ασφάλεια του προσωπικού είναι αδιαπραγμάτευτες". Η κατάσταση έχει πυροδοτήσει συναγερμό σε νοσηλευτές, συνδικαλιστές και πολίτες, που απαιτούν άμεση κυβερνητική παρέμβαση για να σβήσει η φωτιά μιας συστημικής αδιαφορίας που καίει για χρόνια.
Εδώ και καιρό, το νοσηλευτικό προσωπικό σαλπάρει σήματα κινδύνου για την ολοένα και χειρότερη κατάσταση. Πτέρυγες ολόκληρες έχουν κριθεί ακατάλληλες, με αποφάσεις κατεδάφισης λόγω δομικής σαθρότητας και επικινδυνότητας. Η θλιβερή αυτή διαπίστωση αναδεικνύει μια διάχυτη φθορά σε ολόκληρη την εγκατάσταση. Σαν να μην έφτανε αυτό, το πρόβλημα της σοβαρής υπερπληθυσμιακής κατάστασης επιτείνει την κρίση, με τις πτέρυγες να λειτουργούν συχνά πέραν της χωρητικότητάς τους, επιβαρύνοντας αφόρητα τόσο τους ασθενείς όσο και το προσωπικό που τους φροντίζει.
Στην αλυσίδα της αναποτελεσματικότητας και της σπατάλης δημοσίου χρήματος, δύο πτέρυγες είχαν ανακαινιστεί μόλις πριν οκτώ χρόνια, με δυσβάσταχτο κόστος. Το παράδοξο; Αυτοί οι ανακαινισμένοι χώροι κρίθηκαν αργότερα ακατάλληλοι για χρήση, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της αρχικής επένδυσης και την εποπτεία του έργου. Πιο πρόσφατα, η πρώτη φάση ενός νέου οικοδομικού έργου ολοκληρώθηκε πριν περίπου ένα χρόνο, με την παράδοση τριών σύγχρονων κτιρίων. Η εγκαινίαση συνοδεύτηκε από διακηρύξεις για άμεση έναρξη της δεύτερης φάσης. Ωστόσο, η πρόοδος σε αυτό το κρίσιμο επόμενο βήμα έχει φανερά σταματήσει, αφήνοντας το συνολικό σχέδιο ανανέωσης σε αδιέξοδο.
Η ευθύνη για αυτήν την παρατεταμένη κρίση αποδίδεται στην κυπριακή πολιτεία, με το ΑΚΕΛ και τα συνδικάτα νοσηλευτών να μιλούν για μια μακρά ιστορία αμέλειας. Η απαρχαιωμένη και επικίνδυνη υποδομή είναι άμεσο αποτέλεσμα αυτής της έλλειψης διαρκούς επένδυσης και στρατηγικού σχεδιασμού. Η αδυναμία αντιμετώπισης αυτών των χρόνιων προβλημάτων, σε συνδυασμό με την αποτυχία προηγούμενων προσπαθειών ανακαίνισης, υποδηλώνει μια θεμελιώδη απόκλιση μεταξύ των δηλωμένων προτεραιοτήτων για την ψυχική υγεία και της πραγματικής τους υλοποίησης. Η σημερινή κατάσταση θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη σύνεση στη χρήση των δημοσίων πόρων και την απουσία ενός ολοκληρωμένου, μακρόπνοου οράματος για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην Κύπρο.
Οι συνέπειες αυτής της συνεχούς κατάστασης είναι εκτεταμένες και βαθιά ανησυχητικές. Οι ασθενείς εκτίθενται σε δυνητικά επικίνδυνες συνθήκες διαβίωσης, υπονομεύοντας το θεραπευτικό τους περιβάλλον και τις προοπτικές ανάρρωσής τους. Ταυτόχρονα, η ασφάλεια του αφοσιωμένου νοσηλευτικού και υποστηρικτικού προσωπικού τίθεται καθημερινά σε κίνδυνο, καθώς διαχειρίζονται ένα ολοένα και πιο επισφαλές εργασιακό περιβάλλον. Το σταματημένο έργο ανανέωσης όχι μόνο διαιωνίζει αυτούς τους κινδύνους, αλλά ρίχνει και μια σκιά στην συνέχεια και την ποιότητα της φροντίδας που αναμένεται να προσφέρει το νοσοκομείο. Χωρίς άμεση και αποφασιστική δράση από την Κυβέρνηση της Κύπρου, το Υπουργείο Υγείας και τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ), ο κίνδυνος περαιτέρω επιδείνωσης, ατυχημάτων και σημαντικής υποβάθμισης της αξιοπρέπειας των ασθενών παραμονεύει. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δέχεται πλέον τεράστια πίεση να παρέμβει και να διασφαλίσει ότι η ψυχική υγεία θα αντιμετωπιστεί επιτέλους με την επείγουσα ανάγκη και τη σοβαρότητα που της αξίζει.