Η εμμονή του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με την απόκτηση της Γροιλανδίας έχει φέρει τα πάνω κάτω στις διπλωματικές και οικονομικές συζητήσεις παγκοσμίως. Η ακατάπαυστη αναφορά του, τόσο δημόσια όσο και μέσω των social media, στην «αγορά» του τεράστιου, παγωμένου αυτού εδάφους, που ανήκει στη Δανία, δεν υπογραμμίζει μόνο την εστίασή του σε αυτό το στρατηγικής σημασίας νησί, αλλά έχει πυροδοτήσει και μια σοβαρή κλιμάκωση στις εμπορικές εντάσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Τραμπ, με τη γνωστή του αμεσότητα, συνέδεσε ευθέως την πιθανή αυτή αγορά με την απειλή επιβολής βαρύτατων δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα, μια κίνηση που προκάλεσε άμεσες και σθεναρές σκέψεις για αντίποινα από τις Βρυξέλλες.
Η αρχή αυτής της παράξενης εδαφικής φιλοδοξίας χάνεται στο καλοκαίρι του 2019, όταν ο Πρόεδρος Τραμπ πρωτοανέφερε την ιδέα μιας «μεγάλης συμφωνίας ακινήτων» για τη Γροιλανδία. Οι πρόσφατες δηλώσεις του, από τον Λευκό Οίκο μέχρι το Twitter, δείχνουν ότι αυτή η επιδίωξη απέχει πολύ από το να είναι μια παροδική ιδέα. Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη Γροιλανδία «επιτακτικής σημασίας» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, επικαλούμενος την ανάγκη της για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια. Έχει υπαινιχθεί ότι πολλές συζητήσεις είναι στον ορίζοντα, προβλέποντας αισιόδοξα μια ευνοϊκή έκβαση. Το πιο χαρακτηριστικό είναι ότι έχει δηλώσει ξεκάθαρα πως «δεν υπάρχει επιστροφή» από τον στόχο του, σηματοδοτώντας μια αδιαπραγμάτευτη αποφασιστικότητα να επιτύχει αυτή την πρωτοφανή απόκτηση.
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας, ενός αραιοκατοικημένου αλλά γεωγραφικά εκτεταμένου μαζικού εδάφους ανάμεσα στον Ατλαντικό και τον Αρκτικό Ωκεανό, είναι αδιαμφισβήτητη. Οι δυνατότητες για στρατιωτικές βάσεις, εξόρυξη πόρων και ο ρόλος της στη θαλάσσια επιτήρηση αποτελούν πιθανούς παράγοντες που στηρίζουν τη λογική του Τραμπ. Ο Πρόεδρος έχει υπαινιχθεί την εύρεση μιας λύσης που θα εναρμονίζει τα συμφέροντα των συμμάχων του ΝΑΤΟ με εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών, υποδεικνύοντας μια σύνθετη διαπραγματευτική διαδικασία. Ωστόσο, ο μηχανισμός μέσω του οποίου σκοπεύει να αξιοποιήσει αυτή την απόκτηση είναι η οικονομική πίεση. Ο Τραμπ έχει προτείνει την επιβολή δασμών 10% στις ευρωπαϊκές εισαγωγές, με πιθανή αύξηση στο 25%, εάν η συμφωνία για τη Γροιλανδία δεν υλοποιηθεί.
Αυτή η επιθετική στάση δεν έχει περάσει απαρατήρητη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως απάντηση στις απειλές δασμών, η ΕΕ φέρεται να εξετάζει την επιβολή αντισταθμιστικών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας έως και 93 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτή η πιθανή κλιμάκωση «οδόντος αντί οδόντος» υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν την οικονομική πίεση του Προέδρου. Η κατάσταση μεταμορφώνει ραγδαία το τοπίο των διατλαντικών σχέσεων, μετατοπίζοντας το επίκεντρο των εμπορικών διαφωνιών από θέματα πρόσβασης στην αγορά και ανταγωνιστικής ισορροπίας σε πιο θεμελιώδεις ανησυχίες για εδαφικές φιλοδοξίες και εθνική ασφάλεια.
Η κυβέρνηση της Δανίας, που ασκεί κυριαρχία στη Γροιλανδία, διατηρεί σταθερά τη θέση ότι το νησί δεν πωλείται, μια θέση που συμμερίζονται και οι προηγούμενοι και νυν πρωθυπουργοί της Γροιλανδίας. Η εξελισσόμενη δυναμική υποδηλώνει μια παρατεταμένη και δυνητικά οξεία περίοδο διαπραγματεύσεων, με σημαντικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και τη διεθνή διπλωματία. Η «πράσινη ομίχλη» που έχει απλωθεί πάνω από τη Γροιλανδία, μοιάζει να καλύπτει όχι μόνο το νησί, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής.