Ο δρόμος που οδηγεί στο προεδρικό μέγαρο στη Μανίλα έγινε ξανά ο χώρος όπου γράφεται η πολιτική ιστορία των Φιλιππίνων. Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν την Κυριακή σε μια από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας από την εκλογή του προέδρου Φερδινάνδο Μάρκος Jr, απαιτώντας την άμεση παραίτησή του. Ο αέρας γεμάτος από συνθήματα και την αγανάκτηση μιας πληγωμένης κοινωνίας, που βλέπει τα δημόσια χρήματα να «παρτίζονται» από την πολιτική ελίτ.
Η διαδήλωση, που διοργανώθηκε από το κοινωνικό κίνημα «Kilusang Bayan Kontra-Kurapok» (Κίνηση του Λαού Ενάντια στη Διαφθορά), έδειξε μια εικόνα ενοποιημένης αγανάκτησης. Από φοιτητές μέχρι συνταξιούχους, όλοι μιλούσαν με έναν λόγο: Φτάνει πια. Οι διοργανωτές μίλησαν για πάνω από 20.000 ανθρώπους, οι οποίοι παρόλο που η πορεία ήταν εν γένει ειρηνική, έστειλαν ένα ισχυρό μήνυμα. Τα ειδώλια που απεικόνιζαν τον πρόεδρο και την αντιπρόεδρο Σάρα Ντουτέρτε ως κροκόδειλους δεν άφηναν περιθώρια για παρερμηνείες: ο λαός τους θεωρεί «σαρκοφάγους» της δημόσιας περιουσίας.
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το σκάνδαλο που έχει πάρει το παρατσούκλι «Σκάνδαλο του Τρισεκατομμυρίου Πέσο». Το επίμαχο είναι οι καταγγελίες για δωροδοκίες σε στελέχη της εξουσίας, ώστε να εγκριθούν συμβάσεις για έργα αντιπλημμυρικής προστασίας. Έργα που, σύμφωνα με τις αναφορές, ήταν είτε ελλατωματικά εξ αρχής είτε εγκαταλελειμμένα, αφήνοντας τους δήμους εκτεθειμένους. Το σκάνδαλο έχει ήδη πάρει τις πρώτες του κεφαλές με τις παραιτήσεις δύο υπουργών, αλλά οι διαδηλωτές επιμένουν ότι οι ρίζες του καρκίνου φτάνουν μέχρι την κορυφή.
Η φωτιά τροφοδοτήθηκε περαιτέρω από την καταγγελία του πρώην βουλευτή Zaldy Co, ο οποίος ισχυρίζεται ότι ο ίδιος ο Μάρκος του ζήτησε να προσθέσει «1,7 δισ. δολάρια στον προϋπολογισμό για ύποπτα δημόσια έργα». Αν και το προεδρικό μέγαρο αρνείται κατηγορηματικά, αυτή η δήλωση έδωσε ένα πρόσωπο στην αφηρημένη διαφθορά. Για τον απλό πολίτη, η υπόθεση σταμάτησε να είναι ένα ακόμη σκάνδαλο λεφτών και μετατράπηκε σε υπόθεση ηθικής ευθύνης.
Η τραγική ειρωνεία ήρθε να ενισχύσει το αίτημα για λογοδοσία. Οι πρόσφατοι τυφώνες που έπληξαν το νησιωτικό κράτος, με απολογισμό πάνω από 250 νεκρούς και τεράστιες καταστροφές, αποτέλεσαν το πιο δραματικό ένδειξη της κακοδιαχείρισης. Πολλοί ισχυρίζονται ότι η αδυναμία των συστημάτων αντιπλημμυρικής προστασίας –ακριβώς αυτών που εμπλέκονται στο σκάνδαλο– επιδείνωσε την καταστροφή. Η διαφθορά, λοιπόν, δεν κόστιζε πια απλώς λεφτά, αλλά και ανθρώπινες ζωές.
Για νέους όπως ο 21χρονος φοιτητής Matt Wovi Villanueva, η συμμετοχή στην πορεία ήταν μια πράξη αντίστασης απέναντι σε ένα σύστημα που σαπίζει. Η μαζική συμμετοχή της νεολαίας είναι ένα μήνυμα απαξίωσης προς τις πολιτικές δυναστείες και τον αέναο κύκλο της διαφθοράς. Η κυβέρνηση Μάρκος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια πλήρης κλίμακας πολιτική φωτιά. Πέρα από τις επίσημες έρευνες, πρέπει να αντιμετωπίσει και το δικαστήριο της δημόσιας γνώμης, όπου η υπομονή έχει σπάσει. Οι φωνές στο δρόμο δεν είναι απλώς μια παροδική διαμαρτυρία, αλλά ίσως το προοίμιο μιας βαθύτερης πολιτικής αναμέτρησης.