**Ασουνσιόν, Παραγουάη** – Μετά από έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων που διήρκεσε ένα τέταρτο του αιώνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η εμποδική ένωση Mercosur έδωσαν επιτέλους τα χέρια, υπογράφοντας μια ολοκληρωμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Η τελετή, που έλαβε χώρα στην πρωτεύουσα της Παραγουάης, σφραγίζει τη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες οικονομικές ζώνες στον πλανήτη, με ορίζοντα την άρση εμποδικών φραγμών και την εμβάθυνση της οικονομικής ολοκλήρωσης μεταξύ των δύο ισχυρών μπλοκ.
Η συμφωνία, που υπογράφηκε από Ευρωπαίους και Νοτιοαμερικάνους ηγέτες και αξιωματούχους, αποτελεί μια σημαντική νίκη για τους υποστηρικτές του πολυμερισμού και των ανοιχτών αγορών. Στοχεύει στη δραστική μείωση των δασμών σε μια ευρεία γκάμα αγαθών και υπηρεσιών, δίνοντας ώθηση στο διμερές εμπόριο και ανοίγοντας νέους δρόμους για οικονομική ανάπτυξη. Η εμβληματική αυτή συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης παγκόσμιας οικονομικής αβεβαιότητας και αισθητής ανόδου προστατευτικών τάσεων, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να τονίζουν τον ρόλο της ως ξεκάθαρη απάντηση στις απομονωτικές τάσεις.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η συμφωνία σηματοδοτεί μια στρατηγική διαφοροποίηση των εμπορικών της εταίρων, προσφέροντας νέες εξαγωγικές προοπτικές για τις βιομηχανίες και τις υπηρεσίες της. Το Mercosur, που περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, αναμένει βελτιωμένη πρόσβαση στην προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά, με σημαντικές μειώσεις δασμών για τα αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα του. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών, ένα ζήτημα αυξανόμενης γεωπολιτικής σημασίας.
Η μακρά πορεία των διαπραγματεύσεων, διάρκειας 25 ετών, αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και την ευαισθησία που εμπεριέχει η σύναψη μιας τόσο εκτεταμένης οικονομικής συμμαχίας. Παρά την τελική υπογραφή, η συμφωνία δεν έχει τεθεί ακόμη πλήρως σε ισχύ. Ακολουθεί το κρίσιμο εμπόδιο της επικύρωσης, που απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των επιμέρους κοινοβουλίων των κρατών μελών του Mercosur. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να είναι υπό στενή παρακολούθηση, ιδίως λόγω των σημαντικών οικονομικών και περιβαλλοντικών συνεπειών της συμφωνίας.
Για την Κύπρο, ο Υπουργός Εμπορίου, Μιχάλης Δημητριάδης, μίλησε για "σαφή και ουσιαστικά οφέλη", προβλέποντας βελτιωμένες συνθήκες για τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους καταναλωτές, με την κατάργηση δασμών σε προϊόντα όπως τα τυροκομικά, που σήμερα επιβαρύνονται με 28%. Επιπλέον, αναμένεται να ανοίξουν δρόμοι για κυπριακά φαρμακευτικά προϊόντα και να ενισχυθεί ο στρατηγικός τομέας των θαλάσσιων υπηρεσιών.
Ωστόσο, η συμφωνία δεν έλειψαν και οι επικριτές. Αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν έντονες ανησυχίες, φοβούμενοι την αυξημένη ανταγωνιστικότητα από τις εισαγωγές του Mercosur και τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ιδίως όσον αφορά την αποψίλωση των δασών στη Νότια Αμερική. Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιρλανδία, είδαν τους αγρότες τους να διαμαρτύρονται, φοβούμενοι χαλάρωση των κανονιστικών προτύπων.
Παρά τις επιφυλάξεις, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε: "Επιλέγουμε το δίκαιο εμπόριο αντί για τους δασμούς, επιλέγουμε μια παραγωγική μακροπρόθεσμη συνεργασία αντί για την απομόνωση". Αυτό το πνεύμα περικλείει τον ευρύτερο στόχο της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur: να προασπίσει προβλέψιμους εμπορικούς κανόνες και διαρκείς συνεργασίες έναντι του προστατευτισμού, λειτουργώντας ως ασπίδα απέναντι στην παγκόσμια αβεβαιότητα. Η τελική επιτυχία της συμφωνίας, όμως, θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική της εφαρμογή και την ικανότητα των δύο μπλοκ να διαχειριστούν τις προκλήσεις που αναδύονται.