Η Αφρική, μια ήπειρος που παλεύει αδιάκοπα με πολλαπλές προκλήσεις, παρουσιάζει αυτή την περίοδο δύο εικόνες, τόσο διαφορετικές όσο ο ήλιος και η σκιά. Από τη μία, μια πρωτοποριακή μελέτη στην Ουγκάντα φέρνει ένα φως ελπίδας στην προσπάθεια καταπολέμησης της ελονοσίας, μιας ασθένειας που συνεχίζει να θερίζει ζωές, ιδιαίτερα στα παιδιά. Από την άλλη, μια τραγωδία στη Νιγηρία αναδεικνύει με τον πιο σκληρό τρόπο την παθογένεια ενός συστήματος υγείας που καταρρέει, αφήνοντας πίσω του θύματα και αγανάκτηση.
Στην ορεινή περιοχή Κασέσε της δυτικής Ουγκάντας, ερευνητές ανακάλυψαν μια απλή, μα εξαιρετικά αποτελεσματική μέθοδο προστασίας των βρεφών από την ελονοσία. Η προσέγγιση; Η επεξεργασία των παραδοσιακών υφασμάτινων μαντηλιών που οι μητέρες χρησιμοποιούν για να μεταφέρουν τα παιδιά τους, με εντομοκτόνο περμεθρίνη. Σε μια δοκιμή έξι μηνών, οι μισές από τις 400 συμμετέχουσες μητέρες παρέλαβαν "λέσους" (τα υφάσματα αυτά) εμποτισμένα με το εντομοαπωθητικό. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: τα βρέφη που μεταφέρθηκαν με τα επεξεργασμένα μαντήλια εμφάνισαν δύο τρίτα λιγότερα κρούσματα ελονοσίας. Η σημασία αυτής της ανακάλυψης είναι τεράστια, καθώς στοχεύει στα τσιμπήματα των κουνουπιών κατά τη διάρκεια της ημέρας, μια περίοδο όπου τα βρέφη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα. Η χαμηλού κόστους και εύκολα εφαρμόσιμη αυτή στρατηγική, όπως τόνισε ο καθηγητής Edgar Mugema Mulogo, μπορεί να αποδειχθεί "λίρα εκατό" στην καταπολέμηση μιας ασθένειας που πλήττει δυσανάλογα τα παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Σε πλήρη αντίθεση, η Νιγηρία βιώνει τις οδυνηρές συνέπειες της συστημικής αποτυχίας στον τομέα της υγείας. Ο πρόσφατος θάνατος του 21 μηνών Leo, γιου της διάσημης συγγραφέως Chimamanda Ngozi Adichie, έχει φέρει στο προσκήνιο τις χρόνιες ιατρικές ελλείψεις της χώρας. Φήμες κάνουν λόγο για θανατηφόρα υπερδοσολογία κατασταλτικού φαρμάκου κατά τη διάρκεια μιας ρουτίνας επέμβασης. Το περιστατικό έχει πυροδοτήσει οργή και εκκλήσεις για άμεση αναθεώρηση και μεταρρύθμιση του "λαβωμένου" υγειονομικού συστήματος. Η πραγματικότητα στη Νιγηρία είναι ζοφερή: υποχρηματοδοτούμενες υποδομές, έλλειψη βασικών υλικών, και μια "διαρροή εγκεφάλων" ιατρών που έχει οδηγήσει σε τραγικούς λόγους γιατρών-ασθενών. "Αυτό είναι ένα καμπανάκι κινδύνου," δήλωσε η αδελφή του συζύγου της Adichie, γιατρός Anthea Esege Nwandu, "για εμάς, τον λαό, να απαιτήσουμε λογοδοσία, διαφάνεια και συνέπειες για την αμέλεια στο σύστημα υγείας μας."
Ενώ η μελέτη στην Ουγκάντα προσφέρει μια αχτίδα ελπίδας, η κατάσταση στη Νιγηρία υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστικές επενδύσεις, καλύτερη διακυβέρνηση και δέσμευση για τη διατήρηση του πολύτιμου ιατρικού προσωπικού. Οι δύο αυτές ιστορίες, η μία καινοτόμου πρόληψης και η άλλη συστημικής κατάρρευσης, σκιαγραφούν με αιχμηρό τρόπο τις σύνθετες προκλήσεις και τις επιτακτικές προτεραιότητες της δημόσιας υγείας στην Αφρική σήμερα.