Η Κυπριακή Δημοκρατία ετοιμάζεται να εφαρμόσει μια ουσιαστική φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από το φορολογικό έτος 2026. Ο κεντρικός στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η ανακούφιση της μεσαίας τάξης μέσω της αύξησης του αφορολόγητου ορίου εισοδήματος στα €22.000. Ωστόσο, η εισαγωγή ενός νέου, πιο σύνθετου, "οικογενειακού" μοντέλου υπολογισμού των φορολογικών εκπτώσεων και απαλλαγών δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για την επικείμενη φορολογική περίοδο.
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, και η ομάδα του, έχουν εργαστεί εντατικά για την προσαρμογή του φορολογικού πλαισίου στις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες. Ένα κρίσιμο στοιχείο της μεταρρύθμισης αφορά στον επαναπροσδιορισμό της έννοιας "οικογένεια" για φορολογικούς σκοπούς, ώστε να συμπεριλάβει ευρύτερες οικογενειακές δομές. Συγκεκριμένα, στο νέο πλαίσιο εντάσσονται οι σύμφωνες συμβιώσεις, τα ζευγάρια που συζούν και έχουν κοινά τέκνα, καθώς και οι μονογονεϊκές οικογένειες και οι διαζευγμένοι γονείς που μοιράζονται την επιμέλεια. Αυτή η διεύρυνση συνδέεται άμεσα με το νέο, πολύπλοκο μοντέλο, το οποίο απαιτεί τη ρητή σύμφωνη γνώμη των συντρόφων για την ανταλλαγή φορολογικών δεδομένων.
Εκτός από την αύξηση του αφορολόγητου ορίου, η μεταρρύθμιση εισάγει ένα κλιμακωτό σύστημα εκπτώσεων για τα εξαρτώμενα τέκνα, προσφέροντας €1.000 για το πρώτο, €1.250 για το δεύτερο και €1.500 για κάθε επιπλέον παιδί. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα δικαιούνται έκπτωση για τους τόκους στεγαστικών δανείων που αφορούν την κύρια κατοικία τους, με ανώτατο όριο €2.000 ανά σύζυγο ή σύντροφο. Μια παρόμοια έκπτωση, ύψους €2.000 ανά άτομο, θα χορηγείται και για ενοίκια κύριας κατοικίας. Επιπλέον, για την προώθηση της πράσινης μετάβασης, προβλέπεται έκπτωση €1.000 για επενδύσεις σε ενεργειακή αναβάθμιση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης και αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Η εφαρμογή των νέων διατάξεων θα επιφέρει απλοποιημένες διαδικασίες υποβολής φορολογικών δηλώσεων. Από τον Ιανουάριο του 2026, οι εργοδότες θα αναλαμβάνουν τη συγκέντρωση και υποβολή στοιχείων δευτερευόντων εισοδημάτων και εκπτώσεων των εργαζομένων τους, μέσω της νέας φόρμας T.F.59. Το Τμήμα Φορολογίας αναπτύσσει παράλληλα μια διαδικτυακή πλατφόρμα, η οποία θα παρέχει αναλυτικές πληροφορίες και έναν ψηφιακό φορολογικό υπολογιστή, με σκοπό τη διευκόλυνση των πολιτών στην κατανόηση και την ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα.
Αν και ο κύριος στόχος είναι η ουσιαστική οικονομική ανακούφιση και η αναγνώριση των σύγχρονων οικογενειακών δομών, η πολυπλοκότητα του "οικογενειακού" μοντέλου αναγνωρίζεται ως μια σημαντική πρόκληση. Όπως δήλωσε ο κ. Μαρκίδης, "ο υπολογισμός των απαλλαγών συνδέεται πλέον με ένα εξελιγμένο 'οικογενειακό' μοντέλο εισοδήματος, καθιστώντας τις φορολογικές δηλώσεις για το 2026 (που θα υποβληθούν το 2027) μια δύσκολη υπόθεση για τις περισσότερες οικογένειες." Παρόλα αυτά, η γενική αίσθηση είναι ότι το Τμήμα Φορολογίας προσεγγίζει τη διαδικασία μεθοδικά, με στόχο την υποστήριξη των φορολογούμενων σε αυτή τη σημαντική εξέλιξη. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί μια γενναία προσπάθεια εκσυγχρονισμού, ευθυγραμμίζοντας το φορολογικό σύστημα με τις σύγχρονες κοινωνικές δομές και ενθαρρύνοντας παράλληλα υπεύθυνες οικονομικές και περιβαλλοντικές επιλογές.