Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναστείλει κάθε κρατική χρηματοδότηση ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Σομαλία, αντιμετωπίζοντας σοβαρές καταγγελίες για κατάχρηση ζωτικών προμηθειών. Αυτή η αιφνιδιαστική κίνηση προκαλεί σημαντικές ανησυχίες στην Ουάσινγκτον και θέτει σε επισφαλή θέση εκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτή τη στήριξη.
Η απόφαση, όπως ανακοινώθηκε επίσημα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, βασίζεται σε κατηγορίες ότι Σομαλοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν παρακρατήσει σημαντικές ποσότητες τροφίμων που προορίζονταν για τους πληθυσμούς. Μια τέτοια εξέλιξη, εάν επιβεβαιωθεί, θα υπονόμευε σοβαρά τις προσπάθειες ανακούφισης σε μια χώρα που μαστίζεται από παρατεταμένες συγκρούσεις και επαναλαμβανόμενες ανθρωπιστικές κρίσεις.
Οι κατηγορίες επικεντρώνονται σε πρόσφατα περιστατικά στο λιμάνι της Μογκαντίσου, όπου οι τοπικές αρχές φέρονται να εμπλέκονται στην καταστροφή μέρους μιας αποθήκης του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP). Επιπλέον, αναφέρεται η κατάσχεση περίπου 76 τόνων τροφίμων, τα οποία προορίζονταν για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Αυτό το δραστικό μέτρο υπογραμμίζει την αδιάλλακτη στάση της αμερικανικής κυβέρνησης έναντι οποιασδήποτε μορφής διαφθοράς ή εκτροπής βοήθειας που σώζει ζωές.
Μέσω επίσημης δήλωσης στο X (πρώην Twitter), η αμερικανική κυβέρνηση επανέλαβε την πολιτική «μηδενικής ανοχής» απέναντι στη σπατάλη, την κλοπή και την εκτροπή ζωτικής βοήθειας. Αυτή η αρχή, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε υποστηριχθεί σθεναρά και από την προηγούμενη διοίκηση. Η αναστολή της βοήθειας ρίχνει βαριά σκιά στη συνεχιζόμενη μάχη της Σομαλίας κατά των ισλαμιστών μαχητών, καθώς και στις μακροχρόνιες προσπάθειες ανάκαμψης από δεκαετίες εμφυλίου πολέμου και καταστροφικών ξηρασιών.
Ιστορικά, οι ΗΠΑ αποτελούσαν ακρογωνιαίο λίθο της διεθνούς στήριξης προς τη Σομαλία, συνεισφέροντας ένα σημαντικό μέρος του λειτουργικού προϋπολογισμού του WFP. Για το 2025, οι ΗΠΑ είχαν δεσμευτεί για το ποσό των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αντιστοιχούσε σχεδόν στο ένα τρίτο της συνολικής προβλεπόμενης χρηματοδότησης του WFP. Η διακοπή αυτής της ζωτικής οικονομικής «γραμμής ζωής» μπορεί να έχει βαθιές επιπτώσεις στις ανθρωπιστικές επιχειρήσεις στη χώρα.
Παρόλο που οι ΗΠΑ παραμένουν αμετακίνητες στις κατηγορίες τους, η σομαλική κυβέρνηση τις έχει κατηγορηματικά διαψεύσει. Αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι εργασίες επέκτασης στο λιμάνι δεν επηρέασαν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης βοήθειας και ότι όλες οι αποστολές τροφίμων παραμένουν υπό την εποπτεία του WFP. Ένας εκπρόσωπος του WFP επιβεβαίωσε την κατεδάφιση μέρους αποθήκης, αλλά αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιεσδήποτε περιπτώσεις λεηλασίας, δηλώνοντας ότι το περιστατικό συνέβη χωρίς την προηγούμενη γνώση του οργανισμού.
Η επανέναρξη της αμερικανικής βοήθειας εξαρτάται πλέον από τη δέσμευση της σομαλικής κυβέρνησης για λογοδοσία και την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων. Μέχρι να δοθούν αυτές οι διαβεβαιώσεις, η ροή ζωτικών πόρων θα παραμείνει «παγωμένη», αφήνοντας τις ανθρωπιστικές οργανώσεις και τον σομαλικό λαό σε επισφαλή θέση. Η απόφαση αυτή αναδεικνύει το περίπλοκο γεωπολιτικό τοπίο και την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση, ώστε η διεθνής βοήθεια να φτάνει πραγματικά στους δικαιούχους της, ιδίως σε περιοχές με πολυδιάστατες προκλήσεις όπως η Σομαλία.