Η 31η Δεκεμβρίου σηματοδότησε ένα κρίσιμο ορόσημο για χιλιάδες κυπριακά νοικοκυριά, τα οποία είχαν οραματιστεί ένα πιο βιώσιμο και οικονομικά επωφελές μέλλον μέσω της αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας. Η συγκεκριμένη ημερομηνία αποτέλεσε την επίσημη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων, στο πλαίσιο του καθεστώτος συμψηφισμού (net metering), ενός μηχανισμού που για αρκετά χρόνια προσέφερε ένα ουσιαστικό κίνητρο στους πολίτες.
Για όσους κατάφεραν να ενταχθούν στο σύστημα, ο συμψηφισμός επέτρεπε ουσιαστικά την ισότιμη πίστωση στον λογαριασμό τους για κάθε κιλοβατώρα ηλιακής ενέργειας που διοχετευόταν στο εθνικό δίκτυο της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ). Αυτό το σύστημα, που λειτουργούσε ως μια «αγοραπωλησία» με ισότιμους όρους, ενθάρρυνε μαζικά την επένδυση σε «πράσινες» τεχνολογίες. Ωστόσο, η εκρηκτική αύξηση των εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με την ευρεία διάδοση των «έξυπνων» μετρητών, άρχισε να δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στο εθνικό δίκτυο. Οι αναφορές στα τέλη του 2025 για περίπου 145 γιγαβατώρες πλεονάζουσας ηλιακής ενέργειας που δεν μπορούσαν να απορροφηθούν, αποτέλεσαν την τελική αιτία για την αναθεώρηση του συστήματος.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Κύπρος εισέρχεται σε μια νέα φάση, αυτή του «net billing». Η θεμελιώδης διαφορά έγκειται στον τρόπο τιμολόγησης της πλεονάζουσας ενέργειας. Αντί για άμεση πίστωση στον λογαριασμό, η ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο θα τιμολογείται πλέον στην τιμή χονδρικής, η οποία είναι αναπόφευκτα χαμηλότερη από την τιμή λιανικής που πληρώνουν οι καταναλωτές. Αντίστοιχα, η ενέργεια που θα προμηθεύονται από το δίκτυο θα χρεώνεται με την καθιερωμένη τιμή λιανικής. Ο πρωταρχικός στόχος αυτής της μετάβασης είναι η ενθάρρυνση της αυτοκατανάλωσης και, κυρίως, η προώθηση της επένδυσης σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
Παρόλο που οι άμεσες επιδοτήσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών έχουν καταργηθεί με το νέο σύστημα, η κυβέρνηση έχει εκφράσει τη δέσμευσή της να στηρίξει την αποθήκευση ενέργειας. Από την ίδια ημερομηνία, οι πολίτες θα μπορούν να λαμβάνουν επιδοτήσεις για την αγορά και εγκατάσταση συσσωρευτών (μπαταριών). Αυτό θα επιτρέπει την αποθήκευση της ηλιακής ενέργειας που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να χρησιμοποιείται στις ώρες αιχμής ή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η μείωση της εξάρτησης από το δίκτυο και η αποσυμφόρησή του.
Η ΑΗΚ αναγνωρίζει τον μεγάλο όγκο των περίπου 4.000 αιτήσεων που υποβλήθηκαν πριν την προθεσμία και έχει δεσμευτεί για την ταχεία διεκπεραίωσή τους. Ωστόσο, για όσους σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε ηλιακή εγκατάσταση από φέτος και στο εξής, η πλήρης κατανόηση του νέου συστήματος «net billing» είναι πλέον επιτακτική. Η μετάβαση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική αναπροσαρμογή, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ενός πιο ώριμου και βιώσιμου μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας στην Κύπρο.