Παρόλο που η «Αραβική Άνοιξη» μπορεί να έχει ξεθωριάσει, το πνεύμα της δυσαρέσκειας εξακολουθεί να πλανάται σε πολλές χώρες της Βόρειας Αφρικής, και το Μαρόκο δεν αποτελεί εξαίρεση. Αυτό που ξεκίνησε ως μια διαμαρτυρία για την υποχρηματοδότηση των κρίσιμων τομέων της υγείας και της παιδείας, έχει εξελιχθεί σε ένα εφιαλτικό σπιράλ αυθαιρεσιών, αστυνομικής βίας και αυστηρών νομικών διώξεων. Εκατοντάδες νέοι, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων, έχουν βρεθεί στο στόχαστρο, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την αντίδραση της κυβέρνησης, η οποία, σύμφωνα με καταγγελίες, στοχοποιεί αδιακρίτως ειρηνικούς διαδηλωτές και παραβιάζει θεμελιώδεις νομικές αρχές.
Οι κινητοποιήσεις, που έφτασαν στο αποκορύφωμά τους τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, έφεραν χιλιάδες νέους, κάποιους μόλις 12 ετών, στους δρόμους. Η αρχική τους αγωνία για βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών έχει, όμως, μετατραπεί σε μια σκληρή καταστολή. Αναφορές κάνουν λόγο για απάνθρωπη μεταχείριση κρατουμένων, με οικογένειες να περιγράφουν φρικιαστικές εμπειρίες. Μια μητέρα περιέγραψε πώς ο γιος της, ο οποίος συνελήφθη απλώς ενώ έτρωγε σε ένα κατάστημα, υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς, χάνοντας μάλιστα δόντια.
Η κατάσταση ξέφυγε εκτός ελέγχου την 1η Οκτωβρίου στο Lqliâa, κοντά στην Agadir, όπου μια διαδήλωση φέρεται να κατέληξε σε τραγωδία. Οι δυνάμεις ασφαλείας κατηγορούνται ότι άνοιξαν πυρ, με αποτέλεσμα τον θάνατο τριών διαδηλωτών και τον τραυματισμό 14 άλλων από σφαίρες. Αυτά τα περιστατικά έχουν σημάνει συναγερμό τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Η Μαροκινή Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (AMDH) και η Διεθνής Αμνηστία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της τεκμηρίωσης αυτών των καταγγελιών. Η Souad Brahma, πρόεδρος της AMDH, μίλησε για ιδιαίτερα ανησυχητικές περιπτώσεις παρενόχλησης γυναικών διαδηλωτών, αναφέροντας «πράξεις παρενόχλησης, προσβολές και χυδαία και σεξιστικά σχόλια», αλλά και για ανάρμοστες σωματικές επαφές. Το μέγεθος της αντίδρασης της κυβέρνησης είναι συντριπτικό, με τη δίωξη πάνω από 2.400 ατόμων. Οι νομικές συνέπειες ήταν άμεσες και σκληρές, με δεκάδες να καταδικάζονται σε πολυετείς φυλακίσεις, έως και 15 ετών, εγείροντας ερωτήματα για την ορθή διαδικασία και την τεκμαιρόμενη αθωότητα.
Περισσότερο ανησυχητικές είναι οι αναφορές για παρατυπίες στις νομικές διαδικασίες: έλλειψη δικηγόρων, ανεπαρκείς έρευνες για τις κατηγορίες κατάχρησης εξουσίας και περιφρόνηση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Η παρατεταμένη κράτηση κάποιων, όπως ενός 18χρονου που φέρεται να κρατείται για πάνω από δύο μήνες, υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Η κυβέρνηση του Μαρόκου δεν έχει εκδώσει ακόμη μια πλήρη απάντηση, αν και έχει δηλώσει ότι οι ενέργειές της αποσκοπούν στη διατήρηση της δημόσιας τάξης. Ωστόσο, ο αυξανόμενος όγκος αποδεικτικών στοιχείων και οι επίμονες εκκλήσεις των ακτιβιστών σκιαγραφούν μια ανησυχητική εικόνα, όπου η κρατική αντίδραση ξεπερνά τα όρια της αναλογικότητας.
Καθώς το Μαρόκο ετοιμάζεται να φιλοξενήσει το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, αυτές οι κατηγορίες ρίχνουν βαριά σκιά στην εικόνα της χώρας όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνή της θέση. Το μέλλον της ελευθερίας της έκφρασης και της συγκέντρωσης στη χώρα παραμένει μια σημαντική ανησυχία. Η μοίρα εκατοντάδων νέων κρατουμένων κρέμεται από μια κλωστή, με την ελπίδα ότι μια εμπεριστατωμένη και αμερόληπτη έρευνα θα φέρει φως και λογοδοσία σε αυτά τα βαθιά ανησυχητικά γεγονότα.