Η φετινή εκδήλωση του διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision, ένα λαμπερό ετήσιο γεγονός που συχνά ισχυρίζεται ότι παραμένει ανεπηρέαστο από την πολιτική, έχει βρεθεί για άλλη μια φορά στο επίκεντρο έντονης διαμάχης. Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) έχει προκαλέσει την οργή πολλών με την απόφασή της να επιτρέψει τη συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό του 2026, παρά τις εκτεταμένες διεθνείς εκκλήσεις για αντίθετη κίνηση. Ως αποτέλεσμα, η Ιρλανδία, η Ισπανία, οι Κάτω Χώρες και η Σλοβενία έχουν ανακοινώσει επίσημα μποϊκοτάζ, αποσύροντας τις χώρες τους από την εκδήλωση. Αντίθετα, η Κύπρος έχει επιβεβαιώσει τη συμμετοχή της, επιλέγοντας την Αντιγόνη ως εκπρόσωπό της. Αυτή η διάσπαση απειλεί βαθιά την ίδια την ουσία του θεσμού.
Η κρίση αυτή έχει κλιμακωθεί από συνεδριάσεις στη Γενεύη, όπου η γενική συνέλευση της EBU, με τη συμμετοχή πενήντα ραδιοτηλεοπτικών φορέων, έχει καταλήξει σε δύο σημαντικές αποφάσεις. Πρώτον, η πρόταση για ψηφοφορία σχετικά με την καταλληλότητα του Ισραήλ έχει καταψηφιστεί ρητά, αποκλείοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα αποκλεισμού του. Δεύτερον, έχουν εγκριθεί νέα μέτρα για τον περιορισμό των "στοιχειωμένων" εκστρατειών ψηφοφορίας, οι οποίες συχνά επηρεάζουν τα αποτελέσματα. Πολλοί παρατηρητές πιστεύουν ότι έχει επιτευχθεί μια σιωπηρή συμφωνία: η αποφυγή της ψηφοφορίας για το Ισραήλ αντάλλαξε την εφαρμογή αυτών των κανονισμών. Ωστόσο, για τις χώρες που αποσύρονται, αυτή η απόφαση αντιπροσωπεύει μια πλήρη αποτυχία ηθικής συνοχής.
«Η συμμετοχή παραμένει ασύμβατη με τη συνείδησή μας, δεδομένης της τρομακτικής απώλειας ανθρώπινων ζωών στη Γάζα και της ανθρωπιστικής κρίσης που συνεχίζει να θέτει σε κίνδυνο τόσους αμάχους», δήλωσε η ιρλανδική RTÉ. Αυτή η δήλωση αντηχεί ένα ευρύτερο, καυστικό ερώτημα: γιατί η Ρωσία αποκλείστηκε αμέσως μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, ενώ το Ισραήλ παραμένει; Αυτή η φαινομενική αντίφαση τροφοδοτεί την αγανάκτηση τόσο των εθνικών ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών όσο και του κοινού. «Δεν βγάζει κανένα νόημα», παραδέχεται η Μαρία, μια αφοσιωμένη θαυμάστρια του διαγωνισμού, εκφράζοντας ένα διαδεδομένο αίσθημα σύγχυσης.
Η πίεση στην EBU, βέβαια, δεν ήταν αποκλειστικά μονόπλευρη. Η Γερμανία, ως μέλος του «Μεγάλου Πέντε» και σημαντικός χρηματοδότης, είχε ήδη υποδείξει ότι θα μπορούσε να αποσυρθεί και να διακόψει τη μετάδοση εάν το Ισραήλ αποκλειόταν. Η ισπανική RTVE, από την άλλη πλευρά, έχει εκφράσει «βαθιά δυσπιστία» απέναντι στη διοργάνωση. Η Κύπρος, πλοηγούμενη σε ένα πεδίο γεμάτο περίπλοκες γεωπολιτικές αντιστοιχίες, επέλεξε να παραμείνει στη θέση της.
Ως αποτέλεσμα, το Eurovision του 2026 στη Βιέννη αναμένεται να είναι ένα ελαφρώς τραυματισμένο πανηγύρι. Θα στερείται σημαντικές φωνές, θα διεξαχθεί υπό το βάρος μιας ισχυρής πολιτικής δήλωσης και θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει το αναδυόμενο φάντασμα της αμφισβήτησης. Η προσπάθεια της EBU να διατηρήσει μια ουδέτερη στάση έχει αποδείξει, για άλλη μια φορά, ότι η μουσική και η πολιτική είναι ένας δύσκολος συνδυασμός. Το ερώτημα που αιωρείται πλέον δεν είναι εάν το Eurovision μπορεί να αποφύγει την πολιτική, αλλά εάν μπορεί να επιβιώσει εντός αυτής.