Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έχει αναλάβει την εκδίκαση μιας υπόθεσης θεμελιώδους σημασίας, η οποία αναμένεται να επαναπροσδιορίσει την έννοια της ιθαγένειας βάσει τόπου γέννησης. Αυτή η κρίσιμη συνταγματική αναμέτρηση, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του επόμενου έτους, αγγίζει την ουσία του αμερικανικού ονείρου και την ίδια την νομική υπόσταση της χώρας.
Η καρδιά της διαμάχης εστιάζεται στην ερμηνεία της 14ης Τροποποίησης του Συντάγματος, η οποία, από το 1868, καθιέρωσε την αρχή του *jus soli*. Η διάταξη, που διακηρύσσει ότι «όλοι όσοι γεννιούνται ή πολιτογραφούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες και υπόκεινται στη δικαιοδοσία τους, είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών», έχει για δεκαετίες αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της απόκτησης υπηκοότητας. Ουσιαστικά, αυτό σήμαινε ότι η γέννηση σε αμερικανικό έδαφος εξασφάλιζε αυτομάτως την αμερικανική ιθαγένεια.
Ωστόσο, αυτή η καθιερωμένη ερμηνεία έχει τεθεί υπό σοβαρή αμφισβήτηση. Η προηγούμενη κυβέρνηση, μέσω προεδρικού διατάγματος, προσπάθησε να περιορίσει αυτό το δικαίωμα, αποκλείοντας παιδιά ατόμων που βρίσκονται παράνομα στη χώρα ή κατέχουν προσωρινές βίζες. Το επιχείρημα που προτάθηκε ήταν ότι η φράση «υπόκεινται στη δικαιοδοσία» δεν είχε ποτέ σκοπό να συμπεριλάβει τέτοιες περιπτώσεις. Ο γενικός εισαγγελέας είχε υποστηρίξει ότι η ευρεία εφαρμογή της ιθαγένειας βάσει τόπου γέννησης είχε προκαλέσει «σημαντική βλάβη στις ΗΠΑ».
Αντιδράσεις υπήρξαν άμεσες. Ομοσπονδιακοί δικαστές, σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, απέρριψαν το διάταγμα, θεωρώντας το ως μια μονομερή προσπάθεια αναθεώρησης του Συντάγματος. «Για πάνω από 150 χρόνια, η νομοθεσία και η εθνική παράδοση καθιστούν σαφές ότι όποιος γεννιέται σε αμερικανικό έδαφος είναι πολίτης εκ γενετής», είχε δηλώσει η νομική διευθύντρια του ACLU, η οποία εκπροσωπεί τους ενάγοντες.
Τώρα, οι εννέα δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου καλούνται να σταθμίσουν αυτό το ιστορικό βάρος έναντι των επιχειρημάτων της εκτελεστικής εξουσίας. Το κεντρικό ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν είναι αν ο Πρόεδρος, χωρίς συνταγματική τροποποίηση ή νόμο του Κογκρέσου, μπορεί να επαναπροσδιορίσει ποιος θεωρείται Αμερικανός πολίτης από τη γέννηση.
Οι προεκτάσεις αυτής της απόφασης είναι τεράστιες. Μια επικύρωση του διατάγματος θα ανέτρεπε έναν αιώνα νομολογίας, θα στερούσε την ιθαγένεια από χιλιάδες παιδιά ετησίως και θα άνοιγε τον δρόμο για ριζικές αλλαγές στην μεταναστευτική πολιτική μέσω απλών προεδρικών διαταγμάτων. Αντίθετα, μια απόρριψη θα επιβεβαίωνε οριστικά την καθιερωμένη ερμηνεία και θα ενίσχυε την προστασία έναντι μονομερών παρεμβάσεων. Η Αμερική αναμένει με αγωνία μια ετυμηγορία που θα χαράξει με αμετάκλητο τρόπο τον ορισμό της ίδιας της ιθαγένειας.