**Λευκωσία, Κύπρος** – Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή υγειονομική κρίση, καθώς μια εκτεταμένη έξαρση του ιού της Πανώλης των Πόδα και του Στόματος (FMD) έχει πλήξει σημαντικά τον κτηνοτροφικό τομέα. Η κατάσταση περιπλέκεται από μια παρατεταμένη διαμάχη μεταξύ των αρμόδιων αρχών και ορισμένων κτηνοτρόφων, η οποία εμποδίζει τις προσπάθειες περιορισμού της εξάπλωσης του ιδιαίτερα μεταδοτικού ιού. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες αντιμετωπίζουν σθεναρές αντιστάσεις στις υποχρεωτικές σφαγές, ένα μέτρο που κρίνεται απαραίτητο σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξάλειψη του παθογόνου.
Η έξαρση του FMD, που έχει εντοπιστεί κυρίως στην επαρχία Λάρνακας αλλά με επιπτώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για δραστικές ενέργειες. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, ακολουθώντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία, υποχρεούνται να θανατώσουν όλα τα ζώα σε φάρμες όπου έχει επιβεβαιωθεί η νόσος, ανεξαρτήτως της παρουσίας εμφανών συμπτωμάτων. Αυτό το αυστηρό πρωτόκολλο, σχεδιασμένο για την ταχεία εξάλειψη του ιού και την αποφυγή καταστροφικών οικονομικών συνεπειών, συναντά σημαντικές τριβές. Μέχρι στιγμής, έχουν θανατωθεί περίπου 14.000 πρόβατα και κατσίκες, μαζί με 1.100 βοοειδή, ενώ εκτιμάται ότι επιπλέον 10.000 ζώα προορίζονται για την ίδια μοίρα.
Η Σωτηρία Γρηγοριάδου, ανώτερη αξιωματούχος των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, τόνισε τη σοβαρότητα της κατάστασης με μια εύστοχη παρομοίωση: «Δεν μπορούμε να σώσουμε το δέντρο χάνοντας το δάσος». Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει την αντιληπτή αναγκαιότητα των σφαγών, ακόμη και ενάντια στην αντίθεση των κτηνοτρόφων, η οποία πηγάζει από το βαρύ οικονομικό και συναισθηματικό τίμημα της απώλειας ολόκληρων κοπαδιών. Η έλλειψη συνεργασίας όχι μόνο παρεμποδίζει την πρόοδο των στρατηγικών περιορισμού, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις έχει οδηγήσει σε αντιπαραθέσεις. Έχουν αναφερθεί τουλάχιστον δύο περιπτώσεις όπου κτηνιατρικοί υπάλληλοι υπέβαλαν μηνύσεις στην αστυνομία, μετά από περιστατικά φερόμενης βίαιης συμπεριφοράς από δυσαρεστημένους κτηνοτρόφους.
Παράλληλα με τις αμφιλεγόμενες σφαγές, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εμβολιασμού βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Αυτή η πρωτοβουλία, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανοσίας των κοπαδιών, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά στη ζώνη ασφαλείας, έχει καλύψει ένα σημαντικό ποσοστό της κοινότητας των βοσκοτρόφων, με πάνω από τα τρία τέταρτα των φάρμες να έχουν εμβολιαστεί. Ωστόσο, ο εμβολιασμός των προβατοειδών και αιγοειδών προχωρά με πιο αργούς ρυθμούς, φτάνοντας περίπου στο 35%.
Η Κυπριακή κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι, προχωρά στη δημιουργία ενός ισχυρού πλαισίου αποζημιώσεων. Μια συμβουλευτική επιτροπή, που συστάθηκε πρόσφατα, έχει την αρμοδιότητα να προετοιμάσει ατομικές εκτιμήσεις για τον καθορισμό του ύψους της οικονομικής στήριξης προς τους πληγέντες κτηνοτρόφους. Η διοίκηση έχει δεσμευτεί για αποζημιώσεις έως και 50.000 ευρώ ανά παραγωγό για τις ζημιές που υπέστη, μέτρο που αποσκοπεί στην άμβλυνση των σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων.
Ο Επίτροπος της ΕΕ για την Υγεία και την Ευζωία των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, επισκέφθηκε την Κύπρο και τόνισε την επείγουσα ανάγκη για ενιαία δράση. «Ο μόνος τρόπος να βγούμε γρήγορα από αυτή την κρίση είναι η πλήρης εφαρμογή των μέτρων», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η τήρηση των καθιερωμένων πρωτοκόλλων είναι υψίστης σημασίας για μια ταχεία επίλυση. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εμπλέκονται ενεργά στη διαχείριση της κρίσης, προσπαθώντας να εξισορροπήσουν τις κανονιστικές επιταγές με τις βαθιά ριζωμένες ανησυχίες της κτηνοτροφικής κοινότητας.
Ο ιός του FMD, γνωστός για την ταχεία μετάδοσή του μέσω ποικίλων φορέων, αποτελεί συνεχή απειλή. Η συνεχιζόμενη αντίσταση στις σφαγές και η πιθανή μη συμμόρφωση με τους περιορισμούς κίνησης θα μπορούσαν ακούσια να παρατείνουν την έξαρση, θέτοντας σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα ολόκληρης της κτηνοτροφικής βιομηχανίας της Κύπρου. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες συνεχίζουν τις εντατικές επιθεωρήσεις και τις εργασίες ιχνηλάτησης, ενώ παράλληλα προτρέπουν το κοινό να είναι προσεκτικό και να αποφεύγει τις πληγείσες περιοχές. Οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες για να διαπιστωθεί εάν μπορεί να επιτευχθεί μια πιο συνεκτική προσέγγιση για την υπέρβαση αυτής της σημαντικής πρόκλησης για την υγεία των ζώων.