Μια ζοφερή εικόνα διαγράφεται από την κατάσταση στις κυπριακές φυλακές, καθώς μια πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Κύπρου αποκαλύπτει σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση του προσωπικού. Το πρόβλημα εστιάζεται στην ανεξέλεγκτη απουσία υπαλλήλων, η οποία οφείλεται κυρίως στην κατάχρηση αναρρωτικών αδειών, απειλώντας πλέον την εύρυθμη λειτουργία και την ασφάλεια των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.
Τα στατιστικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι ανησυχητικά και προκαλούν προβληματισμό. Τα τελευταία δύο χρόνια, ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός υπαλλήλων των φυλακών έχει λάβει υπερβολικό αριθμό αναρρωτικών αδειών. Ειδικότερα, το 2022, ένα ποσοστό 27% του προσωπικού ξεπέρασε τις 42 ημέρες άδειας, ενώ το 2023, παρά την οριακή μείωση στο 23%, το ποσοστό παρέμεινε σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα. Μέχρι τον Απρίλιο του 2024, 17% του προσωπικού είχε ήδη υπερβεί το όριο των 42 ημερών, καταδεικνύοντας τη χρονιότητα και την έκταση του προβλήματος.
Η έρευνα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας ανέδειξε συστημικές αδυναμίες στον τρόπο διαχείρισης και επαλήθευσης των ιατρικών πιστοποιητικών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό ενός υπαλλήλου που απουσίασε πάνω από 200 ημέρες ετησίως για δύο συνεχόμενα έτη, υποβάλλοντας 111 ιατρικά πιστοποιητικά. Η πλειονότητα αυτών των πιστοποιητικών εκδόθηκε από μόλις δύο γιατρούς, παρά τις ελάχιστες καταγεγραμμένες επισκέψεις στο ΓεΣΥ, γεγονός που εγείρει σοβαρές υποψίες για απάτη.
Περαιτέρω ανάλυση σε δείγμα 17 φρουρών αποκάλυψε ότι οκτώ από αυτούς απουσίασαν από 43 έως και 229 ημέρες ετησίως, βασιζόμενοι επίσης σε πιστοποιητικά από τον ίδιο περιορισμένο κύκλο ιατρών. Το όριο των 42 ημερών θεωρείται το σημείο όπου οι υπηρεσίες αρχίζουν να επηρεάζονται εμφανώς, και τα στοιχεία δείχνουν ότι 44 υπάλληλοι το ξεπέρασαν τα τελευταία δύο χρόνια, με 34 να το παραβιάζουν για τρία συνεχόμενα έτη.
Οι μηχανισμοί ελέγχου και επικύρωσης των αναρρωτικών αδειών κρίνονται ως τραγικά ανεπαρκείς. Οι καθυστερήσεις στην υποβολή ιατρικών δικαιολογητικών καθιστούν σχεδόν αδύνατη την έγκαιρη επαλήθευση από τη Διεύθυνση Φυλακών. Περιπτώσεις υπαλλήλων που δεν προσήλθαν σε προγραμματισμένες ιατρικές εξετάσεις χωρίς συνέπειες υπονομεύουν την ακεραιότητα του συστήματος. Ως αποτέλεσμα, οι έλεγχοι πραγματοποιούνται εκ των υστέρων, καθιστώντας δύσκολη την επαλήθευση της γνησιότητας των αδειών.
Ο σωρευτικός αντίκτυπος αυτών των αποτυχιών είναι βαρύτατος. Η συνεχής πίεση στο προσωπικό, επιδεινωμένη από αδικαιολόγητες απουσίες, επιβαρύνει υπερβολικά τους εναπομείναντες υπαλλήλους και υπονομεύει τη συνολική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των φυλακών. Η αξιοπιστία του συστήματος ελέγχου των αναρρωτικών αδειών έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση, απαιτώντας άμεσες ενέργειες για την αποκατάσταση της τάξης και της λογοδοσίας.