Η είδηση για την πιθανή εξουδετέρωση ενός από τους πλέον καταζητούμενους εγκληματίες παγκοσμίως, του Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», επικεφαλής του πανίσχυρου Καρτέλ Νέας Γενιάς της Χαγισκά (CJNG), προκάλεσε σοκ. Η επιχείρηση, που φέρεται να οδήγησε στον θανάσιμο τραυματισμό του 59χρονου «νονού», σχεδιάστηκε μεθοδικά από τις δυνάμεις ασφαλείας με σκοπό τη σύλληψη ενός ατόμου με βαρύ αποτύπωμα στο διεθνές εμπόριο ναρκωτικών. Το CJNG, από την ίδρυσή του γύρω στο 2007, έχει αναδειχθεί σε μια από τις πιο επικίνδυνες εγκληματικές οργανώσεις, με επιρροή που ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα του Μεξικού. Ο «Ελ Μέντσο» δεν ήταν άγνωστος στις αρχές, έχοντας μάλιστα εκτίσει ποινή φυλάκισης στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1994.
Η επιχείρηση, στην οποία συμμετείχαν ειδικές δυνάμεις και υποστηρίχθηκε από πληροφορίες των ΗΠΑ, οι οποίες είχαν προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψή του, κατέληξε σε σφοδρή σύγκρουση. Αρχικά, υπήρξαν απώλειες και από τις δύο πλευρές, με τέσσερις συνεργάτες του καρτέλ να επιβεβαιώνονται νεκροί. Ο «Ελ Μέντσο» υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς και, δυστυχώς, εξέπνευσε καθ' οδόν προς την Πόλη του Μεξικού. Ωστόσο, η ταχύτητα του θανάτου του επισκιάστηκε από την αστραπιαία και καλά οργανωμένη αντεκδίκηση του καρτέλ.
Σε διάστημα λίγων ωρών και ημερών, ένα ανησυχητικό κύμα βίας εξαπλώθηκε σε τουλάχιστον οκτώ μεξικανικές πολιτείες. Μέλη του CJNG προκάλεσαν τρόμο, στήνοντας αυτοσχέδια οδοφράγματα, βάζοντας φωτιές σε οχήματα και εξαπολύοντας στοχευμένες επιθέσεις κατά του προσωπικού ασφαλείας. Η πρωτεύουσα, η Γουαδαλαχάρα, βυθίστηκε στο χάος, με τη διακοπή των δημόσιων συγκοινωνιών και την έκκληση προς τους κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους. Η βία επεκτάθηκε ακόμη και σε σωφρονιστικά ιδρύματα, με έναν φύλακα να χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια εξέγερσης σε φυλακή του Πουέρτο Βαγιάρτα.
Η κλίμακα της επακόλουθης αναταραχής οδήγησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ να εκδώσει αυστηρές ταξιδιωτικές οδηγίες, συστήνοντας στους πολίτες του να αποφεύγουν τις πληγείσες περιοχές. Η Πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ Πάρντο, αναγνωρίζοντας τις διαταραχές, προσπάθησε να καθησυχάσει το έθνος, τονίζοντας ότι οι δραστηριότητες προχωρούν κανονικά στις περισσότερες περιοχές. Ωστόσο, η μαζική κινητοποίηση ένοπλων μελών του καρτέλ και οι θρασύτατες επιθέσεις υπογραμμίζουν την ανθεκτική ικανότητα του CJNG να προκαλεί χάος και βία, ακόμη και απουσία του ηγέτη του.
Ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό πλήγμα για την ηγετική δομή του CJNG. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν κατά πρόωρων δηλώσεων νίκης, επισημαίνοντας την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα του καρτέλ. Η απειλή που συνιστά για την περιφερειακή σταθερότητα παραμένει υπαρκτή. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την αξιολόγηση του πραγματικού αντίκτυπου του τέλους του «Ελ Μέντσο» στο μέλλον του CJNG και στο ευρύτερο τοπίο του οργανωμένου εγκλήματος στο Μεξικό.