Μια σημαντική έκθεση, η οποία εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος του Κύπριου ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά, έρχεται να φωτίσει τις σοβαρές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα Ελληνοκύπρια παιδιά στα σχολεία του Ριζοκάρπασου. Τα ευρήματα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Έρευνας του Κοινοβουλίου αποκαλύπτουν πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τις τουρκοκυπριακές αρχές να καλούνται να δώσουν εξηγήσεις. Η δημοσιευμένη έκθεση σκιαγραφεί ένα δυσοίωνο σκηνικό, όπου θεμελιώδεις ατομικές, εκπαιδευτικές και θρησκευτικές ελευθερίες φαίνεται να έχουν περιοριστεί, επηρεάζοντας αρνητικά την εκπαιδευτική διαδικασία.
Συγκεκριμένα, η έκθεση καταγγέλλει την απόρριψη επτά προτεινόμενων σχολικών εγχειριδίων, καθώς και την άρνηση έγκρισης επτά υποψήφιων εκπαιδευτικών. Αυτά τα γεγονότα, όπως τονίζεται, υπονομεύουν την ομαλή λειτουργία τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για την ελληνοκυπριακή κοινότητα της περιοχής. Η κατάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστούμε το ιστορικό πλαίσιο μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η οποία οδήγησε στον εκτοπισμό πολλών κατοίκων και άφησε πίσω μια μικρή «εγκλωβισμένη» κοινότητα.
Τα ευρήματα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη Συμφωνία της Βιέννης του 1975, η οποία είχε ως στόχο να εγγυηθεί αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους Ελληνοκύπριους που παρέμειναν στον βορρά. Η παροχή εκπαίδευσης, η πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες και η ελευθερία θρησκευτικής λατρείας αποτελούσαν πυλώνες αυτής της συμφωνίας. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταδεικνύει με σαφήνεια ότι οι τρέχουσες ενέργειες των τουρκοκυπριακών αρχών συνιστούν παραβίαση αυτών των δεσμεύσεων.
Παρά τις ελάχιστες εγγραφές μαθητών – 15 στη δευτεροβάθμια, 18 στην πρωτοβάθμια και 16 στο νηπιαγωγείο –, τα εμπόδια στην παροχή μιας τυπικής εκπαιδευτικής εμπειρίας παραμένουν. Η έκθεση επισημαίνει ότι «αυτές οι αποφάσεις επηρέασαν αρνητικά την ομαλή λειτουργία τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης».
Σε απάντηση, ο Τουφάν Ερχουρμάν, γνωστό τουρκοκυπριακό στέλεχος, τόνισε τη σημασία της εκπαίδευσης για τα παιδιά στην Καρπασία, υποσχόμενος ότι «ό,τι χρειαστεί να γίνει, θα γίνει». Παράλληλα, έθεσε το θέμα των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων της Λεμεσού.
Η έκθεση αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ΕΕ, ενώ ο κ. Φουρλάς ζήτησε την επίσκεψη αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Ριζοκάρπασο, ώστε να διαπιστωθούν ιδίοις όμμασι οι συνθήκες. Η κατάσταση παραμένει ένα «καρφί» στην καρδιά της διαιρεμένης Κύπρου, υπενθυμίζοντας τις διαρκείς ανθρωπιστικές προκλήσεις.