Η Ισπανία εγκαινιάζει ένα νέο, φιλόδοξο κεφάλαιο στη μεταναστευτική της πολιτική, σηματοδοτώντας μια αξιοσημείωτη απόκλιση από τις αυστηρότερες προσεγγίσεις που εφαρμόζονται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η κυβέρνηση της Μαδρίτης παρουσίασε ένα πρωτοποριακό σχέδιο, το οποίο προβλέπει τη χορήγηση νόμιμου καθεστώτος σε περίπου μισό εκατομμύριο αλλοδαπούς που διαμένουν παράτυπα στην επικράτειά της. Η υπουργός Έλμα Σαΐθ χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως «ιστορική ημέρα», τονίζοντας τους στόχους της για κοινωνική ενσωμάτωση, οικονομική ενίσχυση και εμπέδωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η προτεινόμενη νομοθεσία θέτει ως βασική προϋπόθεση τη συνεχή διαμονή στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες πριν από την 31η Δεκεμβρίου του 2025. Η περίοδος υποβολής των αιτήσεων αναμένεται να ξεκινήσει τον Απρίλιο και θα διαρκέσει έως το τέλος του Ιουνίου, προσφέροντας ένα συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο για όσους πληρούν τα κριτήρια να τακτοποιήσουν την κατάστασή τους. Αυτή η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο όπου ο αριθμός των παράτυπων μεταναστών έχει αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας από λίγο πάνω από 107.000 το 2017 σε περίπου 837.938 στο τέλος του 2025.
Η υπουργός Σαΐθ εξήγησε το σκεπτικό της κυβέρνησης, δηλώνοντας: «Ενισχύουμε ένα μεταναστευτικό μοντέλο βασισμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα, την ενσωμάτωση, τη συνύπαρξη, και το οποίο είναι συμβατό με την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή». Η προσέγγιση αυτή απομακρύνεται από την απλή επιβολή κυρώσεων, εστιάζοντας στα απτά οφέλη της συμπερίληψης. Η χορήγηση νόμιμου καθεστώτος αναμένεται να έχει διπλό αντίκτυπο: την πρόσβαση των ατόμων σε εργασία σε όλους τους τομείς και τις περιοχές της χώρας, αλλά και την αντιμετώπιση κρίσιμων ελλείψεων εργατικού δυναμικού, οι οποίες επιδεινώνονται από τη γήρανση του ισπανικού πληθυσμού.
Η πρακτική εφαρμογή αυτής της πολιτικής θα είναι ευρεία. Όσοι επιτύχουν στην αίτησή τους θα λάβουν αρχικά άδεια διαμονής διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης. Βασική προϋπόθεση είναι η απουσία ποινικού μητρώου, διασφαλίζοντας την δημόσια ασφάλεια παράλληλα με την ανθρωπιστική διάσταση της μεταρρύθμισης. Αυτή η προσεκτική προσέγγιση, που απαιτεί αποδείξεις εγκατάστασης στη χώρα, διαφοροποιεί τη στρατηγική της Ισπανίας από τις αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές που παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι οικονομικές επιπτώσεις αποτελούν επίσης κεντρικό παράγοντα. Η ισπανική οικονομία αναμένεται να παρουσιάσει ισχυρή ανάπτυξη, αγγίζοντας περίπου το 3% το 2025, μια επίδοση που αναμένεται να ξεπεράσει πολλές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εισροή νόμιμα αναγνωρισμένων εργαζομένων αναμένεται να συμβάλει περαιτέρω σε αυτή την οικονομική επέκταση. Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, το σχέδιο πλαισιώνεται ως ένα κρίσιμο βήμα προς την κοινωνική συνοχή, προσφέροντας μια διαδρομή προς μια πιο σταθερή και αξιοπρεπή ύπαρξη για άτομα που, εδώ και χρόνια, ζουν και συνεισφέρουν στην ισπανική κοινωνία χωρίς επίσημη αναγνώριση. Η προληπτική στάση της κυβέρνησης υπογραμμίζει τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν οι μετανάστες στην οικονομική ζωτικότητα και τη μελλοντική ευημερία της χώρας.