Σε μια εξέλιξη που αναμένεται να επαναπροσδιορίσει τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις, η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν την ολοκλήρωση μιας εκτεταμένης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιέγραψε τη συμφωνία ως "τη μητέρα όλων των συμφωνιών", τονίζοντας τη σημασία της. Αυτή η συμφωνία, η οποία διαμορφωνόταν επί σχεδόν δύο δεκαετίες, δεν αφορά μόνο την αναδιάρθρωση των διμερών εμπορικών δεσμών, αλλά και την εδραίωση μιας ισχυρής συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας και άμυνας. Υποδηλώνει μια στρατηγική επανατοποθέτηση και των δύο μπλοκ σε ένα ολοένα και πιο ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον, αναζητώντας μεγαλύτερη σταθερότητα και ευημερία.
Η ανακοίνωση, που έγινε την Τρίτη στην ινδική πρωτεύουσα, αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο, επισφραγίζοντας χρόνια επίπονων διαπραγματεύσεων. Η συμφωνία, η οποία υπόκειται σε περαιτέρω νομικό έλεγχο και επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναμένεται να δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους και σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις εμπορικές ροές, με τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Ινδία να προβλέπεται ότι θα διπλασιαστούν έως το 2032, ενδεικτικό της δυναμικής της ταχύτερα αναπτυσσόμενης μεγάλης οικονομίας της Ασίας.
Το σκεπτικό πίσω από αυτή την κολοσσιαία συμφωνία είναι πολυδιάστατο. Για την ΕΕ, αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα η διαφοροποίηση των οικονομικών της εξαρτήσεων, μειώνοντας την εξάρτηση από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ενισχύοντας τους δεσμούς με την Ινδία, η Ένωση επιδιώκει να "αγκυροβολήσει" το οικονομικό της μέλλον με έναν κομβικό ασιατικό εταίρο. Η Ινδία, από την πλευρά της, στοχεύει να ξεπεράσει την εικόνα της προστατευτιστικής χώρας και να εδραιώσει την αυξανόμενη παγκόσμια επιρροή της. Ο γενικός στόχος είναι η καλλιέργεια μεγαλύτερης σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας σε παγκόσμια κλίμακα μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας.
Οι οικονομικές διατάξεις της συμφωνίας είναι εκτεταμένες. Η Ινδία έχει δεσμευτεί να καταργήσει ή να μειώσει σημαντικά τους δασμούς στο 96,6% των εισαγόμενων αγαθών από την ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα καταργήσει σταδιακά ή θα μειώσει τους δασμούς στο 99,5% των ινδικών εισαγωγών σε διάστημα επτά ετών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προνομιακή πρόσβαση που παρέχεται στους Ευρωπαίους αυτοκινητοβιομηχάνους. Επιπλέον, η Ινδία θα απελευθερώσει τους δασμούς σε βασικά ευρωπαϊκά προϊόντα και θα προσφέρει "προνομιακή πρόσβαση" σε σχεδόν όλες τις εξαγωγές της προς την αγορά της ΕΕ. Πέρα από τα αγαθά, η συμφωνία περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις σε 144 τομείς υπηρεσιών και καθιερώνει ένα πλαίσιο κινητικότητας για την διευκόλυνση των βραχυπρόθεσμων μετακινήσεων επαγγελματιών.
Ωστόσο, η συμφωνία δεν είναι χωρίς προσεκτικά καθορισμένες εξαιρέσεις. Η Ινδία έχει προστατεύσει επιτυχώς τους ευαίσθητους εγχώριους τομείς της, συμπεριλαμβανομένων των γαλακτοκομικών και των δημητριακών, διασφαλίζοντας ότι παραμένουν προστατευμένοι από άμεση απελευθέρωση.
Συμπληρωματικά με την οικονομική διάσταση, η νεοσύστατη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και άμυνας υπογραμμίζει τη δέσμευση για περιφερειακή σταθερότητα. Αυτή η συνεργασία θα περιλαμβάνει κοινή στρατιωτική παραγωγή και ασφαλή ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών. Αυτή η διπλή εστίαση σηματοδοτεί μια βαθιά ενίσχυση της σχέσης Ινδίας-ΕΕ, υποσχόμενη απτά οφέλη για επιχειρήσεις, καταναλωτές και γεωπολιτική σταθερότητα. Όπως εύστοχα δήλωσε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, "Όταν η Ινδία επιτυγχάνει, ο κόσμος είναι πιο σταθερός, πιο ευημερεί και πιο ασφαλής". Ο πλήρης αντίκτυπος αυτής της "μητέρας όλων των συμφωνιών" θα αποκαλυφθεί αναμφίβολα στα επόμενα χρόνια.