Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν εξαπολύσει μια πρωτοφανή διπλωματική επίθεση προς οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, απειλώντας με επιβολή δασμών. Το επίδικο είναι η «τολμηρή» πρόταση για την εξαγορά της Γροιλανδίας, μια κίνηση που, αντί να εξυπηρετήσει τα αμερικανικά συμφέροντα, φαίνεται να ενισχύει την ευρωπαϊκή συνοχή και να οδηγεί τις Βρυξέλλες σε μια αποφασιστική αντιπαράθεση.
Η διπλωματική θύελλα ξεκίνησε το Σάββατο, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος, μέσω του Truth Social, κατονόμασε τους «υπόπτους»: Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Οι απειλούμενοι δασμοί, που αρχικά ανέρχονται στο 10% επί όλων των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, με προοπτική αύξησης στο 25% έως την 1η Ιουνίου, αποτελούν ένα σαφές μήνυμα. Ο Τραμπ, επικαλούμενος «αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας» και την ανάγκη «η Δανία να δώσει πίσω» τη Γροιλανδία, φτάνει στο σημείο να αναφέρεται στην «παγκόσμια ειρήνη». Υπονοεί επίσης την αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής οικονομικής συνεισφοράς και τις γεωπολιτικές επιρροές της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.
Ωστόσο, αυτή η «βαριά» τακτική συνάντησε σθεναρή αντίσταση. Σε μια σπάνια επίδειξη ενότητας, οι οκτώ ευρωπαϊκές χώρες απέρριψαν κατηγορηματικά τις απειλές, χαρακτηρίζοντάς τες ως «επιζήμιες» και ικανές να «διαβρώσουν τις θεμελιώδεις αρχές των διατλαντικών σχέσεων». Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν, υπήρξε ιδιαίτερα αιχμηρή, δηλώνοντας: «Η Ευρώπη δεν θα εκβιαστεί».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιμέτωπη με αυτή την πρωτοφανή πρόκληση, έχει κινητοποιηθεί πλήρως. Συζητήσεις υψηλού επιπέδου, με τη συμμετοχή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, του Μαρκ Ρούτε και άλλων κορυφαίων στελεχών, βρίσκονται σε εξέλιξη. Εν όψει έκτακτων συνεδριάσεων, η ΕΕ εξετάζει ένα ευρύ φάσμα αντιποίνων, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής αντίστοιχων δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας περίπου 93 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η ενεργοποίηση του «εργαλείου αντεκδίκησης» της ΕΕ, του Anti-Coercion Instrument, εξετάζεται σοβαρά ως απάντηση σε αυτό που ευρέως αντιμετωπίζεται ως οικονομικός εκβιασμός.
Οι συνέπειες αυτής της αμερικανικής κίνησης ξεπερνούν κατά πολύ τις οικονομικές. Αναλυτές προειδοποιούν για έναν «επικίνδυνο κατηφορικό σπιράλ» στις διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις. Παραδόξως, το επεισόδιο αυτό έχει αναζωπυρώσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, ενισχύοντας την αποφασιστικότητα για μια ενιαία στάση απέναντι σε αυτό που θεωρείται διάβρωση διεθνών κανόνων. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για να διαπιστωθεί εάν θα βρεθεί διπλωματική λύση ή εάν η Ευρώπη οδεύει προς μια σημαντική εμπορική σύγκρουση.