Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη έγινε σε ένα σπήλαιο στην Ινδονησία. Βρέθηκε η παλαιότερη γνωστή ζωγραφιά σπηλαίου στον κόσμο. Είναι ένα αποτύπωμα χεριού που είναι τουλάχιστον 67.800 ετών. Αυτό το εύρημα αλλάζει όσα πιστεύαμε για τους πρώτους ανθρώπους. Δείχνει ότι η τέχνη υπήρχε πολύ νωρίτερα από ό,τι νομίζαμε.
Το έργο τέχνης δείχνει ένα ανθρώπινο χέρι. Τα δάχτυλά του είναι λίγο αλλαγμένα για να μοιάζουν με νύχια. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο χρονολόγησαν την ζωγραφιά. Οι καθηγητές Adam Brumm και Maxime Aubert είπαν ότι είναι πολύ παλιά. Είναι 11.000 χρόνια παλαιότερη από ένα παρόμοιο αποτύπωμα στην Ισπανία. Αυτό σημαίνει ότι η τέχνη δεν άρχισε μόνο στην Ευρώπη.
Ο καθηγητής Brumm είπε ότι αυτή η ανακάλυψη είναι πολύ σημαντική. Παλιά, οι επιστήμονες πίστευαν ότι η τέχνη άνθισε μόνο στην Ευρώπη. Τώρα, τα στοιχεία από την Ινδονησία δείχνουν κάτι άλλο. Η τέχνη υπήρχε σε πολλά μέρη. Το αποτύπωμα έγινε πιέζοντας το χέρι στον τοίχο και μετά ψεκάζοντας χρώμα γύρω του. Η αλλαγή στα δάχτυλα δείχνει ότι οι πρώτοι άνθρωποι είχαν περίπλοκες σκέψεις.
Το σπήλαιο, που λέγεται Liang Metanduno, έχει και άλλα έργα τέχνης. Υπάρχει μια σκηνή με ανθρώπους και ένα γουρούνι που είναι 51.200 ετών. Υπάρχει επίσης μια εικόνα με ένα πλάσμα που ιππεύει κάτι σαν άλογο. Οι ερευνητές συνεχίζουν τις ανασκαφές.
Αυτή η ανακάλυψη βοηθά να καταλάβουμε πότε οι άνθρωποι άρχισαν να μεταναστεύουν. Δείχνει ότι οι πρώτοι άνθρωποι είχαν δημιουργικές ικανότητες από νωρίς. Ο καθηγητής Aubert είπε ότι αυτά τα έργα τέχνης μας δίνουν μια νέα ματιά στο παρελθόν. Μας δείχνουν πώς σκέφτονταν οι αρχαίοι άνθρωποι.
Η ανακάλυψη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό *Nature*. Δείχνει ότι η τέχνη και η σκέψη δεν ήταν κάτι που ήρθε αργά. Ήταν μέρος των ανθρώπων από την αρχή. Το αποτύπωμα του χεριού στην Ινδονησία είναι μια απόδειξη της ανάγκης των ανθρώπων να δημιουργούν και να αφήνουν το σημάδι τους.